İÇİNDEKİLER
Tafric talep verileri 22 Kasım 2026 itibarıyla
Zambiya'ya ihracatta mal, Zambiyalı alıcının lisanslı gümrük müşaviri tarafından Zambiya Gelir İdaresi'ne (ZRA) varıştan en az beş gün önce beyan edilir; ürün zorunlu standart listesindeyse sınırda Zambiya Zorunlu Standartlar Ajansı (ZCSA) kontrolünden geçer. Türk malı çoğu bitmiş üründe %25 gümrük vergisi ve %16 KDV öder. Zambiya'nın denize kıyısı yoktur: konteyner Darüsselam ya da Beira limanına iner, oradan karayoluyla Lusaka'ya gider. Tafric'te Zambiyalı alıcılar en çok takım elbise ve ofis giyimi, koltuk takımı ve oto yedek parçası istiyor (Tafric verisi, 24 Ağustos – 22 Kasım 2026).
Tafric, Türk üreticileri Afrika ve Orta Doğu'daki alıcılarla buluşturan B2B pazar yeridir: alıcı talebini ücretsiz açar, Tafric kontrol eder, ilgili kategorideki Türk üreticiler alıcıyla doğrudan iletişime geçebilir.
Zambiyalı alıcılar Türk üreticilerden ne istiyor?
Tafric'teki taleplere göre Zambiyalı alıcılar Türk üreticilerden en çok hazır giyim, mobilya ve oto yedek parçası istiyor. Tafric verisine göre 24 Ağustos – 22 Kasım 2026 arasında Zambiya'daki alıcılar 68 talep yayımladı; taleplerin 67'si İngilizce yazıldı ve 30'u son 30 günde geldi. Hazır giyim taleplerin %26'sını oluşturuyor; onu mobilya (%17), otomotiv (%14), medikal ürünler (%10), ayakkabı ve deri ürünleri (%7) ve gıda (%5) izliyor.
| Kategori | Talep payı | Alıcıların istediği ürünler |
|---|---|---|
| Hazır giyim | %26 | erkek takım elbise ve blazer, kadın ofis takımı ve elbisesi, uzun kollu pamuklu gömlek, chino ve kumaş pantolon, erkek kot pantolon, keten pantolon ve şort |
| Mobilya | %17 | koltuk takımı (3-2-1, L ve köşe takımı), yemek masası takımı, yatak odası; ev ve ofis mobilyası |
| Otomotiv | %14 | Toyota Hilux ve Land Cruiser servis parçaları (filtre, fren balatası), süspansiyon parçaları, oto elektrik parçaları |
| Medikal | %10 | taşınabilir ultrason, klinik ekipmanı, medikal sarf, laboratuvar sarf ve reaktifi |
| Ayakkabı ve deri | %7 | erkek ve kadın deri ofis ve günlük ayakkabı, karışık ayakkabı |
| Gıda | %5 | market ürünleri (baharat, çikolata-bisküvi, kuru meyve ve kuruyemiş) |
Giyimde ağırlık belli: 18 giyim talebinin 11'i takım elbise, blazer, ofis gömleği ve kurumsal kadın giyimi istiyor; erkek takımlarda iki talep 30–38 beden aralığı yazıyor. Adet yazan giyim taleplerinde miktar 20–100 parça arasında ve bir alıcı büyük siparişten önce 20'şer parçalık numune istiyor; yani birçok alıcı küçük mağaza ve butik sahibi. Mobilyada 12 talebin 10'u koltuk ya da oturma grubu, yarısından fazlası bir iki takımlık; distribütör olarak yazan alıcı tek. Otomotivde toptan miktar yazan talepler var (100 lastik, 2 ton süspansiyon ve elektrik parçası); Zambiya'da araçlar sağdan direksiyonludur, parça listesinde model ve yılı isteyin.
Kategorinizdeki güncel talepler: hazır giyim talepleri, mobilya talepleri, otomotiv talepleri, medikal ürün talepleri; Afrika geneli için aylık talep raporumuz.
Zambiya nerede, nasıl bir ülke ve Türkiye'den ne alıyor?
Zambiya, güney Afrika'nın iç kesiminde, denize kıyısı olmayan bir ülkedir ve sekiz komşusu vardır: Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Tanzanya, Malavi, Mozambik, Zimbabve, Botsvana, Namibya ve Angola. Başkenti Lusaka, resmî dili İngilizce, para birimi Zambiya kwachasıdır (ZMW); Zambiya İstatistik Ajansı nüfusun 2026 ortasında yaklaşık 23,0 milyon olduğunu tahmin ediyor. Anayasa ülkeyi Hristiyan ulus olarak tanımlar; Müslümanlar küçük bir azınlıktır.
Zambiya ekonomisi bakıra dayanır: BM Comtrade verisine göre 2025'te 13,3 milyar dolarlık ihracatın yaklaşık üçte ikisi bakırdı. Aynı yıl 13,2 milyar dolarlık ithalatın en büyük kalemleri akaryakıt, makine, motorlu taşıt, gübre, elektrikli cihaz ve plastikti. En büyük tedarikçiler Güney Afrika (%24), Çin (%20) ve Birleşik Arap Emirlikleri'dir; Türkiye'nin payı yüzde birin çok altındadır, bu da tüketim ürünlerinde büyüme alanı demektir.
Türkiye'nin Zambiya'ya ihracatı BM Comtrade'e göre 2024'te 33,2 milyon dolar, 2025'te 27,5 milyon dolardı; yaklaşık yarısı makineydi.
| Türkiye'nin Zambiya'ya sattığı ürünler (2025) | Değer |
|---|---|
| Un ve tahıl değirmeni makineleri (GTİP 8437) | 5,1 milyon $ |
| Kaldırma, sondaj ve iş makinesi parçaları (8431) | 1,4 milyon $ |
| Dokuma halı (5702) | 1,0 milyon $ |
| Kadın ve erkek dokuma giyim (6204, 6203) | 1,0 milyon $ |
| Plastik ambalaj (3923) | 0,9 milyon $ |
| Kara taşıtı parça ve aksesuarları (8708) | 0,9 milyon $ |
| Maden kırma, eleme ve karıştırma makineleri (8474) | 0,9 milyon $ |
Zambiya'ya ihracatta hangi belgeler istenir?
Zambiya'ya ihracatta beyannameyi Türk satıcı değil, Zambiyalı alıcının lisanslı gümrük müşaviri ZRA'nın ASYCUDA World sisteminde verir; Türk satıcının işi belgelerin eksiksiz ve birbiriyle tutarlı olmasıdır. ZRA 1 Mayıs 2024'ten beri ticari yüklerde ön beyanı zorunlu tutuyor: beyanname mal sınır kapısına varmadan en az beş gün önce kaydedilmeli, beyannamesiz gelen yük sınırda cezayla karşılaşır. Alıcının vergi kimlik numarası (TPIN) olmalıdır; Zambiya'da genel bir ithalat lisansı yoktur, izin yalnız belirli ürünlerde istenir.
| Belge | Kim hazırlar | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Proforma ve ticari fatura | Türk satıcı | Ürün tanımı, GTİP, adet, birim fiyat ve teslim şekli tüm belgelerde aynı olmalı |
| Çeki listesi | Türk satıcı | Koli ve palet bazında ağırlık ve hacim |
| Konşimento ve transit belgeleri | Armatör ve forwarder | Nihai varış yeri Zambiya olarak yazılmalı; liman ülkesindeki transit işlemleri forwarder ayarlar |
| Genel menşe şahadetnamesi | Ticaret odası | Türkiye ile Zambiya arasında serbest ticaret anlaşması yok; EUR.1 ya da A.TR düzenlenmez |
| ZCSA uygunluğu | Zambiyalı ithalatçı, sizin test raporunuzla | Yalnız zorunlu standart listesindeki ürünlerde |
| Ürüne özel izin | Zambiyalı ithalatçı | İlaç, tıbbi cihaz (tanı kitleri dahil) ve kozmetikte ZAMRA ürün kaydı ve ithalat izni; gıda, bitkisel ve hayvansal ürünlerde sağlık ve bitki sağlığı izinleri |
| Fitosaniter / veteriner sağlık sertifikası | Türk ihracatçı (Tarım ve Orman Bakanlığı il müdürlüğü) | Bitkisel ürün ve hayvansal gıdada; şartları alıcının iznine göre teyit edin |
ZCSA, Ticaret Bakanlığı'nın zorunlu ilan ettiği standartlara uygunluğu sınırda ithalat kalite izleme programıyla kontrol eder; 9 Mayıs 2025 tarihli SI 20/2025 ile 41 yeni standart 1 Ekim 2025'te yürürlüğe girdi ve listedeki ürün sayısı 61'den 102'ye çıktı. Listede inşaat demiri, galvanizli sac, çimento ve beton briket, sabit tesisat kablosu, fiş ve priz, akü, lastik, boya, sabun ve deterjan, PP gıda çuvalı, yemeklik yağ, un, şeker, süt ürünleri, gübre ve güneş enerjisi ürünleri var; yeni hazır giyim ve mobilya yok. Listedeki bir ürünü satıyorsanız akredite laboratuvardan ilgili Zambiya standardına (ZS) göre test raporunu siparişten önce hazırlayın.
Elektrikli ürünler için yükleme öncesi uygunluk belgesi (CoC) uygulaması duyurulmuş olabilir; sevkiyattan önce alıcının gümrük müşavirine teyit ettirin. Ürünler 230 V, 50 Hz şebekeye uygun olmalı ve prizde İngiliz tipi (G) yaygındır. Genel belge bilgisi için ihracat belgeleri rehberimize bakabilirsiniz.
Zambiya'da gümrük vergisi ve KDV ne kadar?
Zambiya gümrük vergisini CIF değer üzerinden alır: yatırım malı ve hammaddede %0–5, ara malda %15, bitmiş üründe %25; ahşap mobilya gibi korunan bazı satırlarda oran %40'tır. KDV %16'dır ve CIF değer ile gümrük vergisinin toplamı üzerinden hesaplanır. Türk menşeli mal bu tam oranları öder, çünkü Zambiya'nın COMESA ve SADC tercihleri yalnız üye ülke menşeli mala uygulanır.
| Ürün | Tipik gümrük vergisi |
|---|---|
| Makine, jeneratör, hammadde | %0–5 |
| Kumaş ve iplik | %15 |
| Fren ve oto elektrik parçaları | %15 |
| Hazır giyim, metal ya da plastik mobilya, şilte | %25 |
| Ahşap mobilya ve ahşap iskeletli koltuk | %40, çoğu satırda ayrıca %10 ek vergi |
| Kozmetik ve parfüm | %25, ayrıca %20 özel tüketim vergisi |
| Ayakkabı ve el çantası | %25, ayrıca %5–10 ek vergi |
Oranlar her yıl bütçeyle değişir: 6 Kasım 2026'da Meclis'e sunulan 2027 bütçesi KDV'nin 1 Ocak 2027'den itibaren %16,5'e çıkarılmasını öneriyor; öneri yasalaşınca uygulanır. Ahşap iskeletli koltukta %40 vergi ve ek vergi alıcının raf fiyatını belirgin artırır; kesin vergi hesabını GTİP'e göre alıcının gümrük müşavirinden isteyin. Diğer ülkelerle karşılaştırma için Afrika gümrük vergileri rehberimize bakabilirsiniz.
Zambiya'nın limanı var mı, Türkiye'den mal hangi yoldan gider?
Zambiya'nın deniz limanı yoktur; tek limanı Tanganyika Gölü kıyısındaki Mpulungu göl limanıdır. Türkiye'den giden konteyner komşu ülkelerin limanlarından birine iner ve oradan karayoluyla ya da kısmen demiryoluyla Zambiya'ya geçer. Konteynerde Darüsselam yaygın kullanılır; Beira, Durban ve Walvis Bay da kullanılır.
| Liman | Zambiya'ya giriş kapısı | Not |
|---|---|---|
| Darüsselam (Tanzanya) | Nakonde (Tunduma karşısı) | Yaygın kullanılan yol; Lusaka'ya karayoluyla yaklaşık 2.000 km, TAZARA demiryolu Kapiri Mposhi'ye kadar gider |
| Beira (Mozambik) | Chirundu (Zimbabve üzerinden) ya da Mwami (Chipata) | Chirundu üzerinden Lusaka'ya en kısa karayolu, yaklaşık 1.050 km |
| Durban (Güney Afrika) | Chirundu ya da Kazungula, Zimbabve veya Botsvana üzerinden | Uzun kara yolculuğu; Güney Afrika'dan gelen mallarla aynı koridor |
| Walvis Bay (Namibya) | Katima Mulilo (Sesheke) | Atlantik tarafındaki seçenek, Livingstone üzerinden |
Türkiye'den Darüsselam'a deniz yolu liman-liman genelde 25–35 gündür; aktarmalı seferlerde 40 gün ve üstüne çıkabilir, güncel tarifeyi forwarder'a sorun. Buna liman ülkesindeki transit işlemleri, kara yolculuğu ve sınır kapısındaki bekleme eklenir. Fiyatı genellikle CFR Darüsselam (ya da Beira) veya FOB olarak verin ve iç taşımanın kimde olduğunu proformaya yazın. Varış limanına kadar yapılan bir sigorta poliçesi limanda biter; Lusaka'ya kadar olan kara yolculuğunun sigortasını alıcıyla netleştirin, ayrıntı için nakliyat sigortası rehberimize bakabilirsiniz. Darüsselam tarafı için Tanzanya'ya ihracat rehberimiz, Beira–Chirundu koridoru için Zimbabve'ye ihracat rehberimiz işinize yarar.
Navlunu karşılaştırmak isterseniz Tafric'te ücretsiz nakliye talebi açabilirsiniz: çıkış yeri, varış limanı ya da Lusaka'daki teslim adresi, yük, ağırlık-hacim ve hazır olma tarihini yazın; Tafric'e kayıtlı lojistik firmaları size ulaşabilir. Tafric taşıyıcı değildir, taşımadan komisyon almaz.
Zambiya'nın para birimi ne, Zambiyalı alıcı nasıl öder?
Zambiya'nın para birimi Zambiya kwachasıdır (ZMW); kur serbesttir, bu yüzden TL ve dolar karşılığı her gün değişir. Zambiyalı ithalatçı Türk tedarikçiye ödemeyi kendi ticari bankası üzerinden dolar ya da avro olarak transfer eder. Zambiya Merkez Bankası'nın 26 Aralık 2025'te yürürlüğe giren döviz talimatına göre ülke içindeki işlemler kwacha ile ödenir.
Türkiye'den Zambiyalı bir ithalatçıya ya da distribütöre yaptığınız satış uluslararası işlemdir ve bu kurala girmez; ödeme dolar ya da avro ile gelebilir. Ancak Zambiya'da kendi şirketiniz ya da deponuz üzerinden yerel satış yaparsanız fiyatı dolarla yazsanız bile tahsilat kwacha ile yapılır. İhracatta yeni bir alıcıyla ilk siparişte peşinat ve bakiyeyi belgelere bağlayan ödeme ya da büyük siparişte akreditif iki tarafı da korur. Ödemeyi yalnız alıcı şirketin kendi banka hesabından kabul edin; üçüncü kişilerden ya da kayıt dışı yollardan ödeme almayın. Ayrıntı için akreditif rehberimize, teslim şekilleri için FOB, CIF ve CFR rehberimize bakabilirsiniz.
Zambiya'ya ihracat adım adım
Zambiya'ya ilk siparişte sık zaman kaybettiren iki konu ön beyanın son güne bırakılması ve ZCSA test raporunun mal yola çıktıktan sonra aranmasıdır.
1) Alıcıyla ürünü, miktarı, model ve bedenleri ya da teknik özellikleri netleştirin; İngilizce ürün föyü ve fiyat listesi gönderin. 2) Ürününüzün GTİP'ini ve ZCSA zorunlu standart listesinde olup olmadığını alıcının gümrük müşaviriyle kontrol edin; listedeyse test raporunu üretim bitmeden hazırlayın. 3) Fiyatı CFR Darüsselam, CFR Beira ya da FOB olarak verin; sigortanın ve iç taşımanın kimde olduğunu proformaya yazın. 4) Ödeme şeklini ve teslim süresini proformaya yazın. 5) Forwarder'ınızla limanı ve koridoru seçin, transit belgelerini kimin hazırlayacağını yazılı netleştirin. 6) Malı yükleyin; fatura, çeki listesi, konşimento ve menşe şahadetnamesini alıcıya zamanında gönderin ki gümrük müşaviri beyannameyi varıştan en az beş gün önce verebilsin; belgeleri bundan da önce, gemi limana yaklaşmadan gönderin.
İngilizce konuşan alıcınıza süreci kendi dilinde anlatmak için Zambiya ithalat rehberimizi gönderebilirsiniz. Zambiyalı alıcıların taleplerini görmek ve alıcılarla doğrudan iletişime geçmek için Tafric'e ücretsiz üye olun.
Sık sorulan sorular
Zambiya'nın para birimi nedir, kaç TL eder?
Zambiya'nın para birimi Zambiya kwachasıdır (ZMW). Kur serbesttir, bu yüzden TL ve dolar karşılığı her gün değişir. Zambiyalı ithalatçı Türk tedarikçiye ödemeyi bankası üzerinden dolar ya da avro olarak yapar; ülke içindeki satışlar ise 26 Aralık 2025'ten beri kwacha ile ödenir.
Zambiya nerede, başkenti neresi?
Zambiya, güney Afrika'nın iç kesiminde, denize kıyısı olmayan ve sekiz komşusu olan bir ülkedir. Başkenti Lusaka, resmî dili İngilizcedir; nüfusu 2026 ortasında yaklaşık 23,0 milyondur (Zambiya İstatistik Ajansı).
Zambiya'nın limanı var mı?
Zambiya'nın deniz limanı yoktur; tek limanı Tanganyika Gölü'ndeki Mpulungu göl limanıdır. Türkiye'den giden konteyner genellikle Tanzanya'daki Darüsselam ya da Mozambik'teki Beira limanına iner ve karayoluyla Nakonde veya Chirundu sınır kapısından Zambiya'ya girer; Durban ve Walvis Bay da kullanılır.
Zambiya'da gümrük vergisi ne kadar?
CIF değer üzerinden: hammadde ve yatırım malında %0–5, ara malda %15, bitmiş üründe %25; ahşap mobilyada %40, çoğu satırda ayrıca %10 ek vergi. KDV %16'dır (2027 bütçesi %16,5 öneriyor). Türk malı COMESA ve SADC tercihlerinden yararlanmaz.
Zambiya'ya ihracatta ZCSA belgesi gerekli mi?
Yalnız zorunlu standart listesindeki ürünlerde (inşaat demiri, çimento, kablo, fiş ve priz, akü, lastik, boya, sabun, yemeklik yağ, un, güneş enerjisi ürünleri gibi). Liste 1 Ekim 2025'te 102 ürüne çıktı; yeni hazır giyim ve mobilya yok. Kontrol sınırda yapılır, akredite laboratuvar test raporu istenir.
Zambiyalı alıcılar Türkiye'den en çok ne istiyor?
Tafric'te 24 Ağustos – 22 Kasım 2026 arasında Zambiya'dan açılan 68 talebin %26'sı hazır giyim, %17'si mobilya, %14'ü oto yedek parçası, %10'u medikal ürün ve %7'si ayakkabı ve deri ürünleri. Giyimde takım elbise ve ofis giyimi, mobilyada koltuk takımı öne çıkıyor.

Tafric Yayın Ekibi, Türkiye ile Afrika ve Orta Doğu arasındaki ticaret için ihracat, ithalat ve nakliye rehberleri hazırlar. Yazılarda Tafric'te yayınlanan gerçek alım taleplerinin verisi (kişisel bilgi olmadan, kapsadığı dönem belirtilerek) ve gümrük idareleri, ticaret bakanlıkları, BM Comtrade, Dünya Bankası gibi resmî kaynaklar kullanılır. Yazılar yayından önce rakam ve mevzuat açısından ikinci bir incelemeden geçer ve kurallar değiştikçe güncellenir. Ayrıntılar: Yayın ilkeleri sayfası.


