İÇİNDEKİLER
Tafric talep verileri 16 Kasım 2026 itibarıyla
İhracat fiyatı, malın üretim maliyetine ihracat ambalajı, ödeme vadesinin finansman maliyeti, kur payı ve kâr marjı eklenerek önce fabrika çıkış (EXW) fiyatı olarak hesaplanır; ardından limana kadar olan masraflar eklenince FOB, deniz navlunu eklenince CFR, sigorta da eklenince CIF fiyatı bulunur. Alıcı hangi teslim şeklini istediğini talebinde belirtebilir; FOB ve CIF ya da CFR fiyatı birlikte hazırlamak işinizi kolaylaştırır. İhracat teslimleri KDV'den istisna olduğu için fiyat KDV hariç hesaplanır.
Tafric, Türk üreticileri Afrika ve Orta Doğu'daki alıcılarla buluşturan B2B pazar yeridir: alıcı talebini ücretsiz açar, Tafric kontrol eder, ilgili kategorideki Türk üreticiler alıcıyla doğrudan iletişime geçer.
İhracat fiyatı hangi kalemlerden oluşur?
İhracat fiyatını oluşturan kalemler üç gruptur: fabrikada oluşan maliyetler (üretim, ambalaj, finansman, kur payı ve kâr), malı gemiye kadar getiren masraflar (iç nakliye, gümrük müşaviri, liman ve yükleme) ve gemiden sonraki masraflar (navlun ve sigorta). Hangi kalemin fiyata gireceğini teslim şekli belirler; aşağıdaki tablo her kalemin nereden geldiğini ve hangi fiyatta yer aldığını gösterir.
| Kalem | Nereden öğrenilir | Hangi fiyata girer |
|---|---|---|
| Üretim maliyeti (hammadde, işçilik, genel gider) | Kendi maliyet hesabınız | EXW ve sonrası |
| İhracat ambalajı, etiket, palet | Ambalaj tedarikçisi | EXW ve sonrası |
| Ödeme vadesinin finansman maliyeti | Bankanız, vadeye göre | EXW ve sonrası |
| Kur ve fiyat değişim payı | Kendi risk tercihiniz | EXW ve sonrası |
| Kâr marjı | Kendi hedefiniz | EXW ve sonrası |
| Fabrikadan limana iç nakliye | Nakliyeci | FOB ve sonrası |
| Gümrük müşaviri, ihracat beyannamesi, liman ve yükleme masrafları | Gümrük müşaviri, forwarder | FOB ve sonrası |
| Deniz navlunu | Forwarder ya da hat acentesi | CFR ve CIF |
| Nakliyat sigortası | Sigorta şirketi | CIF |
Banka masrafları da hesaba girer: akreditifle satışta ihbar, teyit ve belge inceleme ücretleri, havaleyle satışta transfer masrafı. Dahilde işleme rejimi gibi girdileri gümrük vergisi ödemeden ithal etmeye izin veren uygulamalar maliyeti düşürebilir; şartlarını gümrük müşavirinize sorun. KDV tarafında ihracat teslimleri 3065 sayılı KDV Kanunu'nun 11/1-a maddesiyle KDV'den istisnadır, imalatçının ihracatçıya ihraç kaydıyla satışı için 11/1-c maddesi vardır; ihracat için yüklendiğiniz KDV'nin iadesi ya da mahsubu için mali müşavirinize danışın.
EXW fiyattan FOB, CFR ve CIF fiyata nasıl geçilir?
EXW fiyattan FOB fiyata, malı fabrikadan alıp gemiye yükleyene kadar olan masraflar eklenerek geçilir; FOB fiyata deniz navlunu eklenince CFR, CFR fiyata nakliyat sigortası eklenince CIF fiyatı bulunur. Her adımda masraf ve risk satıcıdan alıcıya farklı noktada geçer: FOB ve CFR'de risk mal gemiye yüklendiğinde alıcıya geçer, CFR'de satıcı FOB masraflarına ek olarak navlunu öder ama sigorta yaptırmak zorunda değildir.
| Teslim şekli | Satıcının fiyata eklediği | Fiyatın anlamı |
|---|---|---|
| EXW (fabrikada teslim) | Hiçbir taşıma masrafı | Alıcı malı fabrikanızdan alır |
| FOB (gemide teslim) | İç nakliye, ihracat gümrüğü, liman ve yükleme | Mal Türk limanında gemiye yüklenir |
| CFR (masraflar ve navlun) | FOB + deniz navlunu | Mal alıcının limanına kadar taşınır, risk yüklemede geçer |
| CIF (masraflar, sigorta ve navlun) | CFR + sigorta | CFR'ye ek olarak satıcı sigorta yaptırır |
CIF'te satıcının yaptıracağı sigorta Incoterms 2020'ye göre asgari ICC (C) teminatlı ve CIF bedelinin en az %110'u üzerinden olmalıdır. CIP'te asgari teminat ICC (A)'dır, prim CIF'tekinden yüksek olabilir. Konteyner yükünde FOB yerine FCA, CIF yerine CIP kullanmak da mümkündür; teslim şekillerinin ayrıntısı için FOB, CIF ve CFR farkı rehberimize bakabilirsiniz.
Örnek hesap: bir konteyner için FOB ve CFR fiyatı nasıl bulunur?
FOB ve CFR fiyatı hesaplamanın en güvenli yolu, maliyeti önce konteyner toplamı olarak hesaplayıp sonra adet başına bölmektir. Aşağıdaki örnek, 20 feet bir konteynere sığan 4.000 adetlik bir sevkiyat içindir; tablodaki bütün rakamlar yalnız yöntemi göstermek için seçilmiş temsilî rakamlardır. Navlun her hatta ve her hafta değişir, gerçek navlunu forwarder'ınızdan yazılı alın.
| Adım | Kalem (örnek) | Tutar (USD) | Ulaşılan fiyat |
|---|---|---|---|
| 1 | Üretim maliyeti: 4.000 adet × 4,20 | 16.800 | |
| 2 | İhracat ambalajı, etiket, palet | 800 | |
| 3 | Finansman: 1–2 toplamı üzerinden 60 gün vade, yıllık %10 varsayımıyla (yuvarlanmış) | 300 | |
| 4 | Kur ve fiyat değişim payı (1–3 toplamının %1'i, yuvarlanmış) | 180 | |
| 5 | Kâr marjı (1–4 toplamının %12'si) | 2.170 | EXW 20.250 |
| 6 | Fabrikadan Mersin limanına iç nakliye | 350 | |
| 7 | Gümrük müşaviri, beyanname, liman ve yükleme masrafları | 450 | FOB Mersin 21.050 |
| 8 | Deniz navlunu (forwarder'dan alınan, örnek) | 2.500 | CFR varış limanı 23.550 |
| 9 | Sigorta (CIF bedelinin %110'u üzerinden, örnek oran %0,3) | yaklaşık 78 | CIF varış limanı yaklaşık 23.628 |
Bu örnekte birim fiyat FOB Mersin 5,26 dolar, CFR varış limanı 5,89 dolar, CIF varış limanı yaklaşık 5,91 dolardır. Alıcıya fiyatı şu düzende bildirmek yanlış anlamayı önler: ürün ve teknik özellik, miktar (4.000 adet, 1 × 20' DC), teslim şekli ve yer (CFR, varış limanının adı), birim ve toplam fiyat, para birimi, ödeme şartı, üretim süresi ve fiyatın geçerlilik tarihi. Bu bilgiler proformaya aynen taşınır; proformanın alanları için proforma fatura rehberimize bakabilirsiniz.
Birim fiyat mı, konteyner fiyatı mı verilmeli?
Afrikalı alıcıya hem birim fiyatı hem de o fiyatın geçerli olduğu miktarı vermek gerekir, çünkü navlun ve liman masrafları konteyner başına sabittir ve az miktarda birim fiyatı yükseltir. Örnekteki CFR 5,89 dolar ancak 4.000 adetlik tam konteyner için geçerlidir; aynı navlun 2.000 adete bölünürse birim başına navlun payı iki katına çıkar.
Bu yüzden fiyat listesinde asgari sipariş miktarını (MOQ) ve kademeleri açıkça yazın: tam konteyner (FCL) fiyatı, gerekiyorsa parsiyel (LCL) fiyatı ve daha büyük miktar için kademe. Parsiyel yükte navlun metreküp ya da ton üzerinden hesaplanır ve varış limanında dekonsolidasyon (CFS, boşaltma ve ayrıştırma) masrafları çıkar; parsiyel fiyatı FOB olarak verip navlunu ayrıca bildirmek çoğu zaman daha açıktır. Bir konteynere kaç koli ya da palet sığdığını önceden hesaplayın; bunun için konteyner ölçüleri rehberimize bakabilirsiniz.
Afrikalı alıcı fiyatı nasıl karşılaştırır?
Pek çok Afrikalı alıcı fiyatları kendi limanına kadar olan maliyetle karşılaştırır ve üstüne varış maliyetini ekler: gümrük vergisi, ithalat KDV'si ve diğer ithalat vergileri, liman ve boşaltma masrafları, gümrük müşaviri ücreti ve iç nakliye. Türk fiyatınız, aynı ürün için Çin, Dubai ya da Avrupa'dan aldığı fiyatla bu varış maliyeti üzerinden yan yana konur; Tafric'teki taleplerde teslim şekli belirten alıcılar FOB ve CIF'i de sık istiyor; bu yüzden FOB fiyatın yanında varış limanına CFR ya da CIF fiyatını da hazırlamak alıcının karşılaştırmasını kolaylaştırır.
Bazı ülkelerde ithalatçının malı kendi ülkesinde lisanslı bir sigortacıya sigortalatması zorunludur; Nijerya, Gana, Kenya, Tanzanya, Gine ve Cezayir bunlar arasındadır, Fas'ta da kural olarak böyledir; Burkina Faso ve Gabon gibi bazı CIMA ülkelerinde de ulusal kural vardır, sipariş öncesi alıcıya sorun. Bu ülkelere CIF yerine CFR fiyat verin; sigortayı alıcı kendi ülkesinde yaptırır. Alıcının ülkesindeki vergi oranını bilmek de fiyatınızı doğru konumlandırır: aynı ürün bir ülkede %10, başka bir ülkede %45 gümrük vergisi ödeyebilir. Navlunun nasıl oluştuğu için navlun hesaplama rehberimize bakabilirsiniz.
Fiyat geçerlilik süresi, kur ve ödeme vadesi fiyatı nasıl etkiler?
İhracat fiyatı her zaman bir geçerlilik tarihiyle verilmelidir, çünkü navlun, hammadde fiyatı ve döviz kuru haftalar içinde değişebilir. CFR fiyatın geçerlilik süresini forwarder'dan aldığınız navlunun geçerlilik süresinden uzun tutmayın; hammadde fiyatı oynak ürünlerde süreyi kısa verin ve süre dolunca fiyatı yeniden hesaplayın.
Maliyetiniz büyük ölçüde Türk lirası, satış fiyatınız dolar ya da avro olduğu için kur hareketi kârınızı etkiler; fiyata küçük bir kur payı koymak ya da üretim süresi uzun siparişlerde fiyatı belirli bir süre için sabitlemek bu riski sınırlar. Ödeme vadesi de bir maliyettir: peşin satışta ve görmeli akreditifte finansman maliyeti düşüktür, vesaik mukabili ya da vadeli satışta paranın beklediği süre için finansman maliyetini fiyata ekleyin. Afrika'ya satışta güvenli ödeme yöntemleri için akreditif rehberimize bakabilirsiniz.
İhracat fiyatı verirken yapılan yaygın hatalar
İhracat fiyatında sık yapılan bir hata, iç piyasa fiyatına navlun ekleyip ihracata özgü masrafları atlamaktır; bu masraflar küçük görünse de toplamda kâr marjını eritebilir.
| Hata | Sonucu | Önlem |
|---|---|---|
| Fiyatı teslim şekli yazmadan vermek | Alıcı navlunun dahil olduğunu sanır | Her fiyatın yanına FOB ya da CFR ve yer adını yazın |
| Navlunu eski bir fiyattan hesaplamak | Kâr marjı yükleme anında kaybolur | Navlunu her siparişte yeniden sorun, geçerlilik süresi verin |
| Liman ve müşavir masraflarını unutmak | FOB fiyatı eksik hesaplanır | Masrafları gümrük müşavirinden yazılı alın |
| Birim fiyatı miktarsız vermek | Az miktarda zarar edilir | MOQ'yu ve kademeleri yazın |
| Vadeli satışta finansman maliyetini eklememek | Gerçek kâr düşer | Vadeye göre finansman payı koyun |
| Yerel sigorta zorunlu ülkeye CIF vermek | Alıcı sigortayı ikinci kez yaptırır | Bu ülkelere CFR fiyat verin |
Tafric'te Afrika ve Orta Doğu'daki alıcıların açtığı talepler her gün yayımlanır; talepte ürünü, miktarı ve teslim edilecek ülkeyi görür, fiyatınızı buna göre hazırlarsınız. Aşağıdaki kutu en yeni talepleri gösterir.
Fiyatınızı hazırlayın ve Afrika ile Orta Doğu'dan gelen güncel talepleri inceleyin.
Sık sorulan sorular
İhracat fiyatı nasıl hesaplanır?
Üretim maliyetine ihracat ambalajı, finansman maliyeti, kur payı ve kâr marjı eklenerek EXW fiyatı bulunur. Buna iç nakliye, gümrük müşaviri ve liman masrafları eklenince FOB, navlun eklenince CFR, sigorta eklenince CIF fiyatı çıkar.
FOB fiyat nasıl hesaplanır?
FOB fiyat = EXW fiyat + fabrikadan limana iç nakliye + gümrük müşaviri, ihracat beyannamesi, liman ve yükleme masrafları. Bu masrafları gümrük müşavirinizden ve nakliyecinizden yazılı alın.
CFR fiyat nasıl hesaplanır?
CFR fiyat = FOB fiyat + varış limanına kadar deniz navlunu. Navlunu forwarder'dan güncel olarak alın ve CFR fiyatın geçerlilik süresini navlunun geçerlilik süresinden uzun tutmayın.
İhracat fiyatına KDV eklenir mi?
Hayır. İhracat teslimleri 3065 sayılı KDV Kanunu'nun 11/1-a maddesiyle KDV'den istisnadır; fiyat KDV hariç hesaplanır. İhracat için yüklenilen KDV'nin iadesi ya da mahsubu için mali müşavirinize danışın.
Afrikalı alıcıya FOB mu CFR mi fiyat verilmeli?
Alıcının istediği teslim şeklini sorun; Tafric taleplerinde FOB ve CIF sık isteniyor, pek çok alıcı da kendi limanına kadar olan maliyeti görmek ister. FOB ve CFR ya da CIF fiyatı birlikte hazırlamak en pratik yoldur. Nijerya, Gana, Kenya, Tanzanya, Gine ve Cezayir gibi yerel sigortanın zorunlu olduğu ülkelere CIF yerine CFR verin.
İhracat fiyatı ne kadar süre geçerli olmalı?
Navlun, hammadde fiyatı ve kur değiştiği için kısa bir süre verin; CFR fiyatın süresi forwarder'dan alınan navlunun geçerlilik süresini aşmasın. Süre dolunca fiyatı yeniden hesaplayın.


