İÇİNDEKİLER
Tafric talep verileri 13 Kasım 2026 itibarıyla
Proforma fatura, ihracatçının siparişten önce alıcıya gönderdiği, malın tanımını, miktarını, birim ve toplam fiyatını, teslim şeklini (Incoterms), ödeme koşulunu ve teslim süresini gösteren ön faturadır. Vergi doğurmaz, KDV içermez ve e-fatura sistemine girmez; ama alıcı onu ithalat izni almak, bankada döviz ve akreditif işlemi yapmak ve gümrük ön işlemlerini başlatmak için kullanır. Doğru hazırlanmış bir proforma, ürün, GTİP kodu, miktar, fiyat, para birimi, Incoterms ve yer, ödeme, teslim süresi, ambalaj ve ağırlık, banka bilgileri ve geçerlilik süresini içerir.
Tafric, Türk üreticileri Afrika ve Orta Doğu'daki alıcılarla buluşturan B2B pazar yeridir: alıcı talebini ücretsiz açar, Tafric kontrol eder, ilgili kategorideki Türk üreticiler alıcıyla doğrudan iletişime geçer.
Proforma fatura ne işe yarar?
Proforma fatura, alıcının kendi ülkesinde ithalat sürecini başlatmasını sağlayan belgedir; Afrika ve Orta Doğu'daki pek çok ülkede banka ve gümrük işlemleri proforma olmadan başlamaz. Alıcı proformayla bütçesini onaylatır, bankasında akreditif açtırır ya da ön ödeme için döviz talep eder; bazı ülkelerde proforma resmî bir ön kaydın parçasıdır. Satıcı açısından proforma, anlaşılan şartların yazılı hâlidir: alıcı proformayı imzalayıp geri gönderdiğinde sipariş teyidi yerine geçer.
| Ülke | Proformanın kullanıldığı yer |
|---|---|
| Fildişi Sahili | Alıcının bankasında domisile edilen proforma, FDI ön beyanının temelidir; tedarikçi ya da tutar değişirse yeni beyan gerekir |
| Cezayir | Banka domisilyasyonu sevkiyattan önce yapılır; alıcının PPI vizesi ve proforma bu dosyanın parçasıdır |
| Nijerya | Alıcı Form M başvurusunu proforma faturaya göre bankası üzerinden yapar |
| Irak | Uygunluk belgesi başvurusunda ve gıda, ilaç, tıbbi malzemedeki ön gümrük beyanında fatura bilgileri esas alınır |
| Togo, Kamerun | İthalat doğrulama ve değer kontrolü fatura değerine bakar; proforma ile ticari fatura tutarlı olmalı |
Ülke kurallarının ayrıntısı için Fildişi Sahili, Irak ve Kamerun rehberlerimize bakabilirsiniz.
Proforma faturada neler olmalı?
Bir ihracat proformasında başlık ve numaradan banka bilgilerine kadar şu alanlar bulunmalıdır; eksik bir alan alıcının bankasında ya da gümrüğünde dosyanın geri dönmesine yol açabilir.
| Alan | Ne yazılmalı |
|---|---|
| Başlık | PROFORMA INVOICE (Fransızca konuşan alıcıya FACTURE PRO FORMA) |
| Numara ve tarih | ör. PI-2026-041, düzenleme tarihi |
| Geçerlilik süresi | ör. 30 gün; fiyatın ve sürenin geçerli olduğu tarih |
| Satıcı | şirket unvanı, adresi, vergi numarası, telefon ve e-posta |
| Alıcı | şirket unvanı, adresi, ülkesindeki şirket ya da vergi numarası (ör. RC, NIF) |
| Ürün tanımı | ticari ad ve teknik özellik: ölçü, malzeme, model, renk |
| GTİP / HS kodu | uluslararası ilk 6 hane alıcının gümrüğüyle uyumlu olmalı |
| Miktar ve birim | adet, takım, kg, ton, metrekare |
| Birim fiyat ve toplam | her kalem ayrı satır, genel toplam |
| Para birimi | USD ya da EUR; rakam ve yazıyla toplam |
| Teslim şekli | Incoterms 2020 kuralı ve yer: FOB Mersin, CFR Lomé, DAP Erbil |
| Ödeme koşulu | ör. %30 peşin, %70 yükleme öncesi; vesaik mukabili; akreditif |
| Teslim süresi | siparişten ya da ön ödemeden itibaren gün veya hafta |
| Ambalaj | koli, palet, kasa; koli başına adet |
| Ağırlık ve hacim | brüt ve net ağırlık, metreküp |
| Konteyner | tip ve sayı: 1 × 40 HC |
| Menşe ülke | Türkiye |
| Yükleme ve varış limanı | ör. Mersin – Douala |
| Banka bilgileri | banka adı, şube, IBAN, SWIFT kodu, hesap sahibi şirket unvanı |
| İmza ve kaşe | yetkili imzası, şirket kaşesi |
Örnek proforma fatura
Aşağıdaki örnek, seramik karo ve vitrifiye ürünleri için CFR fiyatla hazırlanmış bir proformanın satır yapısını gösterir; kendi Word ya da Excel şablonunuzu bu sırayla kurabilirsiniz.
| No | Ürün tanımı | HS | Miktar | Birim fiyat (USD) | Toplam (USD) |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Porselen karo 60 × 60 cm, mat, 1. kalite | 6907.21 | 1.440 m² | 7,20 | 10.368,00 |
| 2 | Klozet, yerden, beyaz | 6910.10 | 120 adet | 38,00 | 4.560,00 |
| 3 | Lavabo 60 cm, beyaz | 6910.10 | 120 adet | 21,00 | 2.520,00 |
| Toplam CFR Douala | 17.448,00 |
Altına teslim şekli (CFR Douala, Incoterms 2020), ödeme (%30 peşin, kalan konşimento kopyasına karşı), teslim süresi (ön ödemeden sonra 25 gün), ambalaj (karo palette, vitrifiye kolide), brüt ve net ağırlık, konteyner (2 × 20 DC), menşe (Türkiye), banka bilgileri, geçerlilik (30 gün) ve imza eklenir. Örnekteki fiyatlar yalnız biçimi göstermek içindir.
Proforma fatura ile ticari fatura arasındaki fark
Proforma fatura satıştan önce düzenlenen bir ön belgedir; ticari fatura ise mal yüklendiğinde düzenlenen, ihracat beyannamesine ve gümrük işlemlerine esas olan resmî satış faturasıdır.
| Proforma fatura | Ticari fatura | |
|---|---|---|
| Ne zaman | Siparişten önce | Yükleme sırasında |
| Vergi ve muhasebe | Kayda girmez, vergi doğurmaz | Satış faturası, ihracat istisnası kapsamında KDV'siz |
| Kullanım | Alıcının ithalat izni, banka ve ön kayıt işlemleri | Gümrük beyanı, ödeme, belge seti |
| Değişebilir mi | Taraflar anlaşırsa yenilenir | Yüklemeden sonra düzeltme zordur |
Proforma ile ticari faturadaki ürün tanımı, miktar, tutar ve teslim şekli tutarlı olmalıdır. Bazı Afrika ülkelerinde değer doğrulaması ya da ön beyan proformaya göre yapıldığı için büyük farklar dosyanın yeniden açılmasına yol açabilir. Türkiye'deki ihracat faturası ve KDV istisnası için mali müşavirinize danışın.
En sık yapılan proforma hataları
Afrika ve Orta Doğu'daki alıcının dosyasını en çok geciktiren hatalar şunlardır: Incoterms kuralının yeri yazılmadan bırakılması (yalnız "CFR" yazmak), GTİP kodunun alıcının gümrüğündeki sınıflandırmayla uyuşmaması, geçerlilik süresi olmaması, brüt ağırlık ve hacmin eksik olması, alıcı unvanının alıcının bankasındaki kayıttan farklı yazılması ve banka hesabının şirket yerine şahıs adına olması. Alıcıdan proformadaki unvan, adres ve şirket numarası için yazılı bilgi isteyin ve proformayı imzalayıp geri göndermesini isteyin.
Afrikalı ve Orta Doğulu alıcıya proforma gönderirken
Proformayı alıcının dilinde ya da iki dilli hazırlamak işlemleri hızlandırır: frankofon Afrika için Fransızca, Irak ve Suriye için Arapça ürün tanımları alıcının bankası ve gümrük müşaviri için kolaylık sağlar. Fiyatı mümkünse alıcının limanına kadar CFR ya da CIF olarak verin; alıcı toplam maliyeti bu fiyatla karşılaştırır. Alıcının ülkesinde sigortanın yerel şirketten yapılması zorunluysa CIF yerine CFR kullanın; bunu alıcıya sorun. Teslim şekillerinin farkı için navlun hesaplama rehberimize, konteyner başına miktar için konteyner ölçüleri rehberimize bakabilirsiniz.
Afrika ve Orta Doğu'dan gelen gerçek alım taleplerini Tafric talepler sayfasında görebilir, talebe uygun proformayı bu rehberdeki alanlarla hazırlayabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Proforma fatura nedir?
Proforma fatura, ihracatçının siparişten önce alıcıya gönderdiği, ürünü, miktarı, fiyatı, teslim şeklini, ödeme koşulunu ve teslim süresini gösteren ön faturadır. Vergi doğurmaz; alıcı onu ithalat izni, banka ve ön kayıt işlemleri için kullanır.
Proforma fatura nasıl hazırlanır?
Başlık, numara, tarih ve geçerlilik süresinin altına satıcı ve alıcı bilgilerini, ürün tanımını, GTİP kodunu, miktar ve birim fiyatları, para birimini, Incoterms kuralını ve yerini, ödeme koşulunu, teslim süresini, ambalaj, ağırlık ve hacmi, menşei, banka bilgilerini yazın; imza ve kaşe ekleyin.
Proforma faturada KDV olur mu?
Hayır. Proforma fatura vergi doğuran bir belge değildir ve muhasebe kaydına girmez. İhracatta düzenlenen ticari fatura ise ihracat istisnası kapsamında KDV'siz kesilir; ayrıntı için mali müşavirinize danışın.
Proforma faturanın İngilizcesi nedir?
İngilizcede "proforma invoice", Fransızcada "facture pro forma" denir. Frankofon Afrika'daki alıcıya Fransızca ya da iki dilli proforma göndermek işlemi hızlandırır.
Proforma faturanın geçerlilik süresi ne olmalı?
Yasal bir süre yoktur; ihracatçılar genellikle 15–30 gün yazar. Navlun ve hammadde fiyatı hızlı değişiyorsa süreyi kısa tutun ve proformada fiyatın hangi tarihe kadar geçerli olduğunu açıkça belirtin.
Proforma fatura ile ticari fatura farklı olabilir mi?
Taraflar anlaşırsa proforma yenilenebilir, ama yükleme sonrası ticari fatura proformadaki ürün, miktar ve tutarla tutarlı olmalıdır. Fildişi Sahili gibi ülkelerde tedarikçi ya da tutar değişirse alıcının yeni ön beyan yapması gerekir.