İÇİNDEKİLER
Tafric talep verileri 21 Kasım 2026 itibarıyla
Freight forwarder, Türkçesiyle taşıma işleri komisyoncusu ya da taşıma işleri organizatörü, ihracatçının yükünü kendi adına taşıtmayı üstlenen ve fabrikadan varış limanına ya da kapıya kadar gemi, uçak veya tırda yer ayırma, belge, gümrük koordinasyonu ve sigorta gibi işleri tek elden organize eden firmadır. Gemiyi işleten armatörden ve beyannameyi veren gümrük müşavirinden farklıdır. Türkiye'de bu işi yapan firmanın Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'ndan TİO yetki belgesi alması ve taşıyıcı sorumluluk sigortası yaptırması zorunludur.
Tafric, Türk üreticileri Afrika ve Orta Doğu'daki alıcılarla buluşturan B2B pazar yeridir ve 16 Kasım 2026'dan beri lojistik bölümü var: Türk ihracatçı ya da Türkiye'den mal alan alıcı nakliye talebini ücretsiz açar, Tafric'e kayıtlı lojistik firmaları talebi görüp fiyat ve koşullarıyla iletişime geçebilir. Tafric taşıyıcı ya da forwarder değildir, taşımadan komisyon almaz; taşıma sözleşmesi yük sahibi ile seçtiği lojistik firması arasındadır.
Freight forwarder ne iş yapar?
Freight forwarder, ihracatçının yükü için en uygun taşıma yolunu ve taşıyıcıyı bulur, taşıyıcıyla sözleşmeyi kendi adına yapar ve yükün yolculuğunu baştan sona takip eder. Türk Ticaret Kanunu'nun 917. maddesi bu işi "eşya taşıtmayı üstlenmek" olarak tanımlar; yani forwarder kural olarak malı kendisi taşımaz, taşıtır. Taraflar kararlaştırırsa sigorta, ambalaj, işaretleme ve gümrükleme de forwarder'ın işine girer.
| Forwarder'ın tipik işleri | Ne anlama gelir |
|---|---|
| Yer ayırma (booking) | Armatörde konteyner, havayolunda kargo yeri, karayolunda tır ayarlamak |
| Fabrikadan limana taşıma | Konteynerin fabrikaya gelmesi, yükleme ve limana ya da havalimanına götürülmesi |
| Parsiyel yük toplama | Birkaç paletlik yükü başka firmaların yükleriyle aynı konteynerde birleştirmek (konsolidasyon) |
| Belgeler | Konşimento ya da hava yük senedi, varış ülkesinin istediği yük takip belgeleri (BESC, ECTN, FERI gibi) için koordinasyon |
| Gümrük koordinasyonu | İhracat beyannamesi için gümrük müşaviriyle çalışmak; bazı forwarder'lar aynı gruptaki ayrı bir gümrük müşavirliği şirketiyle çalışır |
| Sigorta | Nakliyat sigortasını ayarlamak; ICC (A) istisnalar dışındaki tüm riskleri, ICC (B) ve (C) yalnız sayılan riskleri karşılar |
| Varışta teslim | Varış ülkesindeki acentesiyle limanda boşaltma, gümrükleme ve depoya ya da kapıya teslim |
Forwarder ile armatör, gemi acentesi ve gümrük müşaviri arasındaki fark ne?
Forwarder taşımayı organize eder, armatör gemiyi işletip denizde taşır, gemi acentesi armatörün limandaki temsilcisidir, gümrük müşaviri ise gümrükte beyanname verir; bir ihracatta dördü birlikte çalışır ama işleri ve sorumlulukları farklıdır. Birçok ihracatçı yalnız forwarder ile muhatap olur; armatörle doğrudan çalışmak daha çok düzenli ve büyük hacimli yükü olan firmalara uygundur.
| Taraf | Ne yapar | Hangi belgeyi düzenler |
|---|---|---|
| Freight forwarder | Taşımayı kendi adına organize eder, farklı taşıyıcıları birleştirir, parsiyel yük toplar | Kendi konşimentosu (house B/L), FIATA belgeleri (FBL, FCR) ya da taşıma faturası |
| Armatör (konteyner hattı) | Gemiyi işletir, denizde taşır, konteyneri sağlar | Armatör konşimentosu (master B/L) |
| Gemi acentesi | Armatörü limanda temsil eder; yer ayırma ve konşimento işlemleri | Armatör adına belge işlemleri |
| Gümrük müşaviri | Ticaret Bakanlığı'ndan izinli olarak gümrükte yük sahibini temsil eder | İhracat beyannamesi |
| Nakliyeci (tır firması) | Kendi aracıyla karayolunda taşır | CMR taşıma senedi |
Forwarder kendi konşimentosunu düzenlediğinde (house B/L) genellikle yükte taşıyıcı sıfatıyla da sorumluluk üstlenir; armatör ise forwarder'a ayrıca kendi konşimentosunu (master B/L) verir. Akreditifli satışta bu fark önemlidir: bazı akreditifler armatör konşimentosu şart koşar, bazıları forwarder belgesini de kabul eder. Yüklemeden önce akreditif metnini forwarder'ınıza gösterin; ayrıntı için akreditif rehberimize bakabilirsiniz.
Türkiye'de forwarder için yetki belgesi gerekir mi?
Evet: Türkiye'de taşıma işleri organizatörlüğü yapan firmanın Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'ndan TİO yetki belgesi alması zorunludur ve bu kural karayolu, denizyolu, havayolu, demiryolu ve kombine taşımacılığın hepsini kapsar. Taşıma İşleri Organizatörlüğü Yönetmeliği'ne göre belge sahibi, organize ettiği taşımadan doğan sorumluluklar için taşıyıcı sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır; yetki belgeleri 5 yıl geçerlidir (ilk kez verilen belge 1 yıllık da olabilir) ve yönetmelik en son Ekim 2026'da değiştirildi.
Forwarder'la çalışmadan önce TİO yetki belgesinin kopyasını isteyin; yetki belgelerinin barkodlu çıktısı e-Devlet'te Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın yetki belgesi doğrulama hizmetiyle kontrol edilebilir. Sorumluluk sigortası poliçesinin geçerlilik tarihine ve teminat kapsamına da bakın.
FIATA (Uluslararası Taşıma İşleri Organizatörleri Dernekleri Federasyonu) 1926'da kurulan dünya çatı örgütüdür ve Türkiye'deki ulusal üyesi UTİKAD'dır. UTİKAD, FIATA'nın ticari belgelerini Türkiye'de basma ve dağıtma yetkisine sahiptir; bunların en bilineni FBL, yani ciro edilebilir FIATA multimodal konşimentosudur ve üyelere verilir. FIATA ya da UTİKAD üyeliği yasal zorunluluk değildir, ancak forwarder'ın sektörde kayıtlı ve belge düzenleyebilir olduğunu gösteren bir işarettir.
Forwarder'ı kim seçer: ihracatçı mı, alıcı mı?
Forwarder'ı, satış sözleşmesindeki teslim şekline (Incoterms 2020) göre ana taşımanın bedelini ödeyen taraf seçer: EXW, FCA, FAS ve FOB'da alıcı; CFR, CIF, CPT, CIP, DAP, DPU ve DDP'de ihracatçı. Tafric'te 23 Ağustos–21 Kasım 2026 arasında teslim şeklini yazan alıcılar (117 talep) en sık FOB ve CIF istiyor; kapıya teslim (DDP) isteyenler de var.
| Teslim şekli | Ana taşımayı kim ayarlar | İhracatçı açısından dikkat |
|---|---|---|
| EXW | Alıcı ve onun forwarder'ı | İhracat gümrük işlemleri de alıcıya kalır; uluslararası satışta çoğu zaman FCA daha uygundur |
| FCA | Alıcı | Siz ihracat gümrüğünü yapıp malı alıcının forwarder'ına teslim edersiniz; konteyner yükü için uygundur |
| FOB | Alıcı | Malı gemiye yüklersiniz; yalnız deniz yükünde kullanılır, alıcının forwarder'ıyla yükleme tarihini netleştirin |
| CFR / CIF | İhracatçı | Navlunu siz ödersiniz, risk gemiye yüklemede geçer; CIF'te asgari sigorta ICC (C) ve malın değerinin %110'udur |
| CPT / CIP | İhracatçı | Konteyner ve hava yükünde CFR/CIF'in karşılığı; CIP'te sigorta ICC (A) |
| DAP / DDP | İhracatçı | Kapıya kadar taşıma sizde; DDP'de varış ülkesinin vergi ve gümrüklemesi de size düşer, varışta güvenilir bir acente şarttır |
Alıcı FOB ya da FCA ile alıyorsa genellikle kendi forwarder'ını size bildirir ("atanmış forwarder"); bu durumda yükleme günü ve belgeler için o firmayla iletişim kurarsınız. CFR ya da CIF satışta forwarder'ı siz seçersiniz, bu yüzden fiyatınıza giren navlunu da siz pazarlık edersiniz. Gine, Kenya, Tanzanya, Nijerya, Gana ve CEMAC ülkeleri gibi ithalat sigortasının yerel sigortacıdan alınmasını isteyen pazarlarda CIF yerine CFR verin. Teslim şekillerinin ayrıntısı için FOB, CIF ve CFR rehberimize, fiyat hesabı için ihracat fiyatı hesaplama rehberimize bakabilirsiniz.
Freight forwarder nasıl seçilir?
İyi bir forwarder'ı ucuz navlundan çok yetki belgesi, sorumluluk sigortası, sizin rotanızdaki deneyimi, varış limanındaki acentesi ve fiyatı kalem kalem açıklaması belirler. Aynı yükü aynı bilgilerle en az iki üç firmaya sorup cevapları aşağıdaki sorularla karşılaştırın.
| Sorulacak soru | Neden önemli |
|---|---|
| TİO yetki belgeniz ve taşıyıcı sorumluluk sigortanız var mı? | Türkiye'de zorunludur; hasar ya da kayıpta muhatap bulmanızı sağlar |
| Bu rotada (ör. Mersin–Owendo, Mersin–Tema) son aylarda yük taşıdınız mı? | Afrika'da aktarma limanları, liman yoğunluğu ve belge şartları rotadan rotaya değişir |
| Varış limanında kendi acenteniz ya da ortağınız var mı? | Boşaltma, gümrükleme ve teslimde sorunu çözecek kişi oradadır |
| Hat direkt mi, aktarmalı mı; tahmini liman-liman süre ne? | Afrika'ya süre hizmete göre birkaç hafta değişir |
| Varış ülkesinin yük takip belgesini (BESC, ECTN, FERI, BIETC gibi) kim alıyor? | Gemi kalkmadan alınmayan belge varışta ceza ve gecikme getirir |
| Fiyata neler dahil, neler hariç? | Navlun, yakıt ek ücreti, liman masrafları, belge ücreti ve varış masraflarının ayrı yazılması sonradan çıkan ek faturaları önler |
| Konteyner için kaç gün serbest süre veriyorsunuz? | Limanda ya da depoda bekleyen konteyner için gecikme ücreti (demuraj, detention) işler |
| Hangi konşimentoyu düzenliyorsunuz (house B/L, FBL, master B/L)? | Akreditife uygunluk ve malın teslim hakkı buna bağlıdır |
| Yükü nasıl takip edeceğim? | Gecikmede alıcınıza zamanında bilgi verebilmeniz için |
| Fatura hangi unvanla, hangi şirket hesabına kesilecek? | Ödemeyi yalnız fatura kesen şirketin hesabına yapın, şahıs hesabına ödeme yapmayın |
Bazı işaretler dikkat gerektirir: piyasanın çok altında bir navlun verip varış masraflarını ya da ek ücretleri belirsiz bırakmak, yetki belgesi ve şirket bilgisi paylaşmamak, ödemeyi şahıs hesabına istemek, konşimento örneği göstermemek. Parsiyel yükte konsolidasyonu kimin yaptığını ve konteynerin varışta kimin deposunda açılacağını da sorun; ayrıntı için parsiyel taşımacılık rehberimize bakabilirsiniz.
Forwarder fiyatı neye göre değişir?
Forwarder fiyatı tek bir navlun rakamı değildir; deniz navlunu, ek ücretler, iki uçtaki liman masrafları, belge ve gümrük hizmetleri ile forwarder'ın kendi hizmet bedelinin toplamıdır ve navlun aydan aya değiştiği için burada rakam vermiyoruz. Karşılaştırmayı aynı kalemler üzerinden yapın.
| Fiyatı belirleyen | Neden önemli |
|---|---|
| Rota ve hat | Çıkış ve varış limanı, direkt ya da aktarmalı servis, varış limanının yoğunluğu |
| Konteyner tipi ya da yük ölçüsü | 20', 40', 40' HC, frigorifik; parsiyelde m³ ya da ton (hangisi büyükse), hava kargoda gerçek ya da hacim ağırlığı |
| Yakıt ve diğer ek ücretler (BAF vb.) | Hatlar değişken yakıt ve acil durum ek ücretleri ekler |
| Çıkış ve varış liman masrafları (THC) | CFR ve CIF satışta varış masrafları genellikle alıcıya kalır; alıcıya önceden söyleyin |
| Belgeler | Konşimento, yük takip belgesi, menşe ve gümrük hizmeti |
| Sigorta | Malın değerine ve kloza göre |
| Fabrika–liman ve varışta iç taşıma | Kapıya teslimde varış ülkesindeki karayolu ve gümrük |
| Mevsim ve sefer yoğunluğu | Yoğun dönemlerde yer bulmak zorlaşır, fiyat yükselebilir |
Fiyatı nasıl hesaplayacağınızı navlun hesaplama rehberimizde, konteyner seçimini konteyner ölçüleri rehberimizde anlattık.
Forwarder'dan doğru fiyat almak için hangi bilgiler verilir?
Forwarder'ın yeniden soru sormadan fiyat hesaplayabilmesi için çıkış yeri, varış limanı ya da teslim adresi, yükün cinsi, ağırlık ve hacim, konteyner tipi, teslim şekli ve yükün hazır olacağı tarih gerekir. Eksik bilgiyle alınan fiyat sonradan değişir.
| Bilgi | Örnek |
|---|---|
| Çıkış yeri | Türkiye, Bursa (fabrika) ya da Gemlik limanı |
| Varış | Gana, Tema limanı ya da Kumasi'de depo |
| Hizmet | Deniz FCL, parsiyel (LCL), karayolu, hava kargo ya da Ro-Ro |
| Yük | Hazır giyim, kolili; ya da paletli inşaat malzemesi |
| Ağırlık ve hacim | Brüt kg ve m³; paletli ise palet sayısı ve ölçüsü |
| Konteyner | 1 × 40' HC, 2 × 20'; frigorifikte sıcaklık değeri |
| Teslim şekli | FOB Mersin, CFR Tema, DAP Kumasi gibi |
| Hazır olma tarihi | Yükün fabrikada hazır olacağı gün |
| Ek hizmet | Gümrük, nakliyat sigortası, yük takip belgesi, kapıya teslim |
Tafric'in nakliye talebi formunda çıkış ve varış ülkesi ile şehri, hizmet türü, "Ne taşınacak?", parsiyel ve karayolunda ağırlık (kg) ve hacim (m³), konteynerde 20' ve 40' konteyner adedi, "Araç / ekipman ve özel istekler", hazır olma tarihi ve ek hizmetler alanları vardır; konteyner tipini ve teslim şeklini "Araç / ekipman ve özel istekler" kutusuna yazın. Rota, yük ve tarih herkese görünür; iletişim bilgileriniz yalnız ücretli lojistik üyelerine açılır.
Tafric'te ücretsiz nakliye talebi açın: talebinizi gören lojistik firmaları fiyat ve koşullarıyla size ulaşabilir, siz de cevapları yukarıdaki sorularla karşılaştırırsınız. Rota örnekleri için Irak'a nakliye ve Libya'ya nakliye rehberlerimize bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Freight forwarder ne demek, Türkçesi nedir?
Freight forwarder, Türkçede taşıma işleri komisyoncusu ya da taşıma işleri organizatörü (TİO) demektir. Yükü kendisi taşımak yerine kendi adına taşıtır; yer ayırma, belgeler, gümrük koordinasyonu, sigorta ve varışta teslimi tek elden organize eder.
Forwarder ile armatör arasındaki fark nedir?
Armatör gemiyi işletip yükü denizde taşır ve armatör konşimentosunu (master B/L) düzenler. Forwarder ise taşımayı organize eder, armatörde yer ayırır, parsiyel yükleri birleştirir ve kendi konşimentosunu (house B/L) düzenleyebilir; ihracatçı çoğunlukla forwarder ile muhatap olur.
Forwarder için yetki belgesi gerekir mi?
Evet. Türkiye'de taşıma işleri organizatörlüğü yapan firmanın Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'ndan TİO yetki belgesi alması ve taşıyıcı sorumluluk sigortası yaptırması zorunludur; kural karayolu, denizyolu, havayolu ve demiryolu taşımacılığını kapsar. FIATA ya da UTİKAD üyeliği ise zorunlu değildir.
FOB satışta forwarder'ı kim seçer?
FOB'da ana taşımayı alıcı ayarlar, bu yüzden forwarder'ı da genellikle alıcı seçer ve size bildirir. CFR, CIF, CPT, CIP, DAP ve DDP'de ise forwarder'ı ihracatçı seçer ve navlunu fiyatına ekler.
Forwarder ile gümrük müşaviri aynı şey mi?
Hayır. Gümrük müşaviri, Ticaret Bakanlığı'ndan izinli olarak gümrükte yük sahibini temsil eder ve ihracat beyannamesini verir. Forwarder taşımayı organize eder; gümrük işleri için bir gümrük müşaviriyle ya da aynı gruptaki bir gümrük müşavirliği şirketiyle çalışır.
Forwarder fiyatları nasıl karşılaştırılır?
Aynı yükü aynı bilgilerle (çıkış, varış, ağırlık-hacim, konteyner, teslim şekli, tarih) birkaç firmaya sorun ve fiyatı kalem kalem isteyin: navlun, yakıt ek ücreti, liman masrafları, belge ücreti, varış masrafları ve serbest süre. Tafric'te ücretsiz nakliye talebi açarsanız lojistik firmaları size doğrudan ulaşabilir.

Tafric Yayın Ekibi, Türkiye ile Afrika ve Orta Doğu arasındaki ticaret için ihracat, ithalat ve nakliye rehberleri hazırlar. Yazılarda Tafric'te yayınlanan gerçek alım taleplerinin verisi (kişisel bilgi olmadan, kapsadığı dönem belirtilerek) ve gümrük idareleri, ticaret bakanlıkları, BM Comtrade, Dünya Bankası gibi resmî kaynaklar kullanılır. Yazılar yayından önce rakam ve mevzuat açısından ikinci bir incelemeden geçer ve kurallar değiştikçe güncellenir. Ayrıntılar: Yayın ilkeleri sayfası.


