İÇİNDEKİLER
Tafric talep verileri 13 Kasım 2026 itibarıyla
Irak'a ihracat yapmak için kısa cevap: ürününüz Irak Merkezi Standardizasyon ve Kalite Kontrol Kurumu COSQC'nin sevk öncesi inceleme kapsamındaysa yüklemeden önce yetkili bir gözetim şirketinden uygunluk belgesi (CoC) alın, ticari fatura ve menşe şahadetnamesini tasdikli hazırlayın, etiketi Arapça ya da Arapça ve İngilizce yapın. 1 Ocak 2026'dan beri Irak'ın merkezi hükümet bölgesinde %5, %10, %15 ve %30 oranlı yeni gümrük tarifesi uygulanıyor; vergi fatura değerine değil her ürün için belirlenen referans kıymete göre hesaplanıyor. Malın büyük kısmı karayoluyla Habur–İbrahim Halil kapısından girer ve Kürdistan Bölgesi bazı konularda farklı kurallar uygular.
Tafric, Türk üreticileri Afrika ve Orta Doğu'daki alıcılarla buluşturan B2B pazar yeridir: alıcı talebini ücretsiz açar, Tafric kontrol eder, ilgili kategorideki Türk üreticiler alıcıyla doğrudan iletişime geçer.
Irak Türkiye için neden önemli bir pazar?
Irak, Türkiye'nin en büyük ihracat pazarlarından biridir: Türkiye 2025'te Irak'a 10 milyar doların üzerinde ihracat yaptı (Ticaret Bakanlığı verisiyle yaklaşık 10,3 milyar dolar). Gıda, inşaat malzemesi, mobilya, ev tekstili, temizlik ve kozmetik ürünleri, elektrik malzemesi ve makine bu ticaretin önemli kalemleridir; kara sınırı, ortak tüketim alışkanlıkları ve hızlı teslim Türk ürününe avantaj sağlar. 1 Ocak 2026'daki tarife artışından sonra ihracatta düşüş görüldü (Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası'na göre Şubat 2026'da yıllık %25,5), bu yüzden fiyat verirken Irak'taki vergiyi alıcıyla birlikte hesaplamak artık daha önemli.
Iraklı alıcılar Tafric'te ne istiyor?
Tafric 7 Kasım 2026'da Afrika'nın yanında Suriye, Irak ve Suudi Arabistan'dan da alım talebi toplamaya başladı. Irak'tan gelen ilk talepler (9–12 Kasım 2026, tamamı Arapça) hastane yatağı ve medikal sarf malzemesi, şampuan ve makyaj ürünleri, abaya, dondurucu üniteli sandviç panel (soğuk oda), seramik ve güneş paneli istiyor. Alıcının dili: « سرير مريض » hasta yatağı, « مستلزمات طبية » medikal sarf, « عبايات » abaya, « سندويج بنل » sandviç panel, « سيراميك » seramik, « الواح شمسية » güneş paneli.
Irak, Suriye ve Afrika'dan gelen bütün talepleri Tafric alım talepleri sayfasında görebilirsiniz. Iraklı alıcıyla yazışmayı Arapça yapmak ve Arapça ürün kataloğu göndermek güven verir.
Merkezi hükümet ve Kürdistan Bölgesi: aynı ülke, farklı kurallar
Irak'a ihracatta ilk soru malın nereye gideceğidir, çünkü Irak Merkezi Hükümeti (IMH) ile Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) gümrük tarifesi, uygunluk denetimi ve bazı ithalat yasaklarında farklı uygulamalar yürütür. Erbil, Duhok, Süleymaniye ve Halepçe IKBY'ye; Bağdat, Basra, Musul, Kerkük ve güney vilayetler IMH'ye bağlıdır. Habur–İbrahim Halil kapısında bazı ürünlerde Irak'ın diğer kapılarından farklı gümrük vergisi uygulanabiliyor ve IKBY'de yapılan uygunluk denetimi IMH bölgesine girişte kabul edilmeyip numune yeniden test için Bağdat'a gönderilebiliyor. Malın son varış şehrini alıcıdan yazılı alın ve belgeleri ona göre hazırlayın.
Irak'a ihracatta hangi belgeler gerekir?
Irak'a giden her sevkiyatta ticari fatura, çeki listesi, menşe şahadetnamesi ve taşıma belgesi (karayolunda CMR, denizde konşimento) temel belgelerdir; menşe şahadetnamesi ve faturanın tasdik edilmemesi durumunda ithalatçıdan 500.000 dinar güvence alınır ve belgeler 3 ay içinde tasdik edilmezse bu tutar iade edilmez. Hangi makamın tasdikinin istendiğini sevkiyattan önce alıcının gümrük müşavirine sorun.
| Belge | Kim hazırlar | Not |
|---|---|---|
| Proforma ve ticari fatura | İhracatçı | Tutarlar ve ürün tanımı aynı olmalı; ticari faturada tasdik istenir |
| Menşe şahadetnamesi | İhracatçı, ticaret odası onaylı | Tasdiksiz belgede 500.000 dinar güvence |
| Çeki listesi, CMR ya da konşimento | İhracatçı ve taşıyıcı | Koli, ağırlık ve ürün bilgileri faturayla aynı |
| Uygunluk belgesi (CoC) | İhracatçı, yetkili gözetim şirketi | IMH'de COSQC kapsamındaki ürünlerde yüklemeden önce |
| IKBY uygunluk belgesi | İhracatçı, Intertek | Giyim ve deri ürünleri, araç yedek parçası ve lastik, demir-çelik levha |
| Ön gümrük beyanı (ASYCUDA) | Alıcı ve gümrük müşaviri | IMH'de gıda, ilaç ve tıbbi malzemede sürüyor |
| Ürün kaydı | Alıcı ya da üretici | İlaç, takviye gıda ve tıbbi cihazda IKBY Medikal Kontrol Kurumu (KMCA) |
Türkiye tarafındaki ihracat evrakı için ihracat belgeleri rehberimize, faturayı doğru kurmak için proforma fatura rehberimize bakabilirsiniz.
COSQC uygunluk belgesi hangi ürünlerde zorunlu?
Irak merkezi hükümet bölgesine giden gıda maddeleri, kimyasallar, mühendislik ürünleri, tekstil ve inşaat malzemeleri gruplarındaki birçok ürün için COSQC'nin sevk öncesi inceleme programı kapsamında yüklemeden önce uygunluk belgesi alınması zorunludur. Belgeyi COSQC'nin yetkilendirdiği gözetim şirketleri düzenler: Bureau Veritas, Intertek, Applus, TÜV Austria, TÜV Rheinland Middle East, TIC Quality Control ve LOX Quality Control. Süreç başvuru, belge ve test raporu incelemesi, yükleme öncesi fiziksel denetim ve belge düzenlenmesi adımlarından oluşur; ürün Irak standardını (IQS) ya da COSQC'nin kabul ettiği uluslararası standardı karşılamalıdır. IKBY'de Intertek'in belgesi yalnız üç ürün grubu için istenir; geri kalan ürünlerin denetimini Türkiye–Irak sınır kapılarında ve Erbil Havalimanı'nda New Standard Company yapar. Ürününüzün kapsamda olup olmadığını GTİP koduyla gözetim şirketine sorun.
Irak gümrük vergisi 2026'da nasıl hesaplanıyor?
Irak merkezi hükümeti 1 Ocak 2026'dan beri 2025/957 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla %5, %10, %15 ve %30 olmak üzere dört oranlı yeni gümrük tarifesi uyguluyor; eski konteyner başına maktu vergi ve %6,5'lik oranlar yerine ürün bazlı oranlar geldi ve bazı ürünlerde vergi belirgin biçimde arttı. Vergi fatura değerine göre değil, her ürün için Irak tarafından belirlenmiş referans birim kıymete göre hesaplanır: birim miktar × birim referans kıymet × (vergi oranı + varsa yerli üretimi koruma amaçlı ilave vergi). Irak Bakanlar Kurulu'nun 24 Ağustos 2026 tarihli kararıyla bazı sanayi projeleri ve yerli üretimde kullanılan hammaddeler için verginin %1'e indirildiği bildirildi; ürününüzün bu kapsama girip girmediğini alıcının gümrük müşavirine teyit ettirin. Bu nedenle fiyat verirken ürününüzün Irak tarifesinde hangi satırda ve hangi referans kıymetle sınıflandığını alıcının gümrük müşavirinden öğrenin.
ASYCUDA ön beyanı ve ödeme
Irak merkezi hükümeti 1 Aralık 2025'te ASYCUDA sistemi üzerinden ön gümrük beyanını zorunlu hale getirdi ve vergilerin önceden ödenmesini 1 Ekim 2026'dan itibaren bütün ürünlere yaymayı planlıyordu; bu genişleme 6 Ekim 2026 tarihli Irak Bakanlar Kurulu kararıyla askıya alındı. Gıda, ilaç ve tıbbi malzemede uygulama sürüyor: bu ürünlerde ön beyan verilip vergi ASYCUDA üzerinden doğrudan merkezi hükümete ödenebiliyor ve ihracat bedeli bankacılık sistemiyle Türkiye'ye aktarılabiliyor. Kürdistan Bölgesi ASYCUDA'ya tam olarak entegre olmadığı için Habur üzerinden yapılan ihracatın bedel transferinde zaman zaman sorun yaşandı; güncel ön beyan yöntemini alıcının bankasına ve müşavirine sorun. Irak'ta ticaret büyük ölçüde nakde dayalıdır; yeni alıcıyla peşin ya da yüklemeden önce ödeme, büyük siparişte akreditif güvenli yoldur. Ödemeyi yalnız şirket hesabına alın; ihracat bedelinin yurda getirilmesi ve bankaya satılmasıyla ilgili güncel kuralları bankanıza ve mali müşavirinize sorun.
Lojistik: Habur, Erbil'de aktarma ve Umm Kasr
Türk ürünlerinin %80'inden fazlası Irak'a karayoluyla, büyük kısmı Habur–İbrahim Halil kapısından gider. Türk tırları 2012'den beri Irak merkezi hükümet bölgesine giremediği için Musul, Kerkük, Bağdat ya da Basra'ya giden yük Erbil'de Irak tırlarına aktarılır; bu aktarma maliyeti ve hasar riskini artırır. Güney Irak'a büyük hacimli yükte deniz yolu ve Basra'daki Umm Kasr limanı da bir seçenektir.
| Alıcının şehri | Genel rota | Dikkat |
|---|---|---|
| Erbil, Duhok, Süleymaniye | Habur–İbrahim Halil, karayolu | IKBY kuralları ve New Standard Company denetimi |
| Musul, Kerkük, Bağdat | Habur, Erbil'de Irak tırına aktarma | IMH kuralları, COSQC belgesi, aktarmada ambalaj |
| Basra ve güney | Karayolu ya da Umm Kasr limanı | Konteyner yüklerinde deniz yolunu forwarder'la karşılaştırın |
Fiyatı EXW ya da FCA fabrikanın yanına, alıcının istediği teslim yerine göre (ör. DAP Erbil) vermek karşılaştırmayı kolaylaştırır. Komşu pazar için Suriye'ye ihracat rehberimize bakabilirsiniz.
Etiket ve ambalaj
Irak'ta ürün etiketlerinin Arapça ya da Arapça ve İngilizce olması zorunludur. Gıdada ürün adı, içindekiler, net ve brüt ağırlık, üretici ve ithalatçı bilgileri, menşe ülke, parti numarası, üretim ve son kullanma tarihi ile kullanım talimatı ambalajda bulunmalıdır; raf ömrü üç ay ya da daha kısa ürünlerde tarihler etiket yapıştırılarak değil, ambalaja kalıcı biçimde basılarak verilmelidir. Erbil'de aktarma yapılan yüklerde ambalajın elleçlemeye dayanıklı olması hasarı azaltır.
Irak'a ihracat adım adım
Irak'a ihracat altı adımda planlanır: varış bölgesi, uygunluk belgesi, vergi hesabı, etiket, tasdikli belgeler ve ödeme ile taşıma.
1) Malın son varış şehrini ve bölgesini (IMH ya da IKBY) alıcıdan yazılı alın. 2) GTİP koduyla ürünün COSQC ya da IKBY uygunluk belgesi kapsamında olup olmadığını gözetim şirketine sorun. 3) Alıcının gümrük müşavirinden ürünün Irak tarifesindeki oranını ve referans kıymetini öğrenip fiyatı hesaplayın. 4) Arapça etiketi ve ambalajı hazırlayın. 5) Proforma, ticari fatura ve menşe şahadetnamesini tasdikli hazırlayın; gerekiyorsa uygunluk belgesini yüklemeden önce alın. 6) Ödemeyi şirket hesabına alın, taşımayı ve aktarmayı forwarder'la planlayın.
Tafric'te Iraklı alıcılara nasıl ulaşılır?
Tafric'te Irak, Suriye ve Afrika'dan gelen talepler kategorilere göre listelenir; üye olan Türk üretici kendi sektöründeki talepleri görür ve alıcıyla doğrudan iletişime geçer. Ücretsiz üye olun ve kategorinizdeki talepleri görün.
Sık sorulan sorular
Irak'a ihracat nasıl yapılır?
Malın merkezi hükümet bölgesine mi Kürdistan Bölgesi'ne mi gideceğini netleştirin, ürünün uygunluk belgesi kapsamında olup olmadığını gözetim şirketine sorun, Irak tarifesindeki oranı ve referans kıymeti alıcının gümrük müşavirinden öğrenin, Arapça etiket hazırlayın ve faturayla menşe şahadetnamesini tasdikli gönderin. Malın büyük kısmı Habur–İbrahim Halil kapısından karayoluyla gider.
Irak'a ihracatta hangi belgeler gerekir?
Ticari fatura, çeki listesi, menşe şahadetnamesi ve CMR ya da konşimento temel belgelerdir. COSQC kapsamındaki ürünlerde yüklemeden önce uygunluk belgesi (CoC) gerekir; Kürdistan Bölgesi'nde giyim-deri, araç yedek parçası-lastik ve demir-çelik levha için Intertek belgesi istenir. Tasdiksiz menşe ve fatura için ithalatçıdan 500.000 dinar güvence alınır.
Irak gümrük vergisi 2026'da ne kadar?
Irak merkezi hükümeti 1 Ocak 2026'dan beri %5, %10, %15 ve %30 oranlı yeni tarifeyi uyguluyor. Vergi fatura değerine değil, ürün başına belirlenen referans birim kıymete göre hesaplanır; bazı ürünlerde yerli üretimi koruyan ilave vergi de vardır. Habur'da bazı ürünlerde farklı oran uygulanabilir.
Türk tırları Irak'ın her yerine gidebilir mi?
Hayır. 2012'den beri Türk tırları Irak merkezi hükümet bölgesine giremiyor; Musul, Kerkük, Bağdat ya da Basra'ya giden yük Erbil'de Irak tırlarına aktarılıyor. Kürdistan Bölgesi'ndeki şehirlere Türk tırıyla doğrudan teslim yapılabiliyor.
Irak'a ihracatta etiket Arapça olmak zorunda mı?
Evet. Irak'ta ürün etiketleri Arapça ya da Arapça ve İngilizce olmalıdır; gıdada içindekiler, ağırlık, menşe, parti numarası ve tarihler etikette bulunmalıdır.
Iraklı alıcılar Tafric'te nasıl talep açıyor?
Iraklı alıcı ürünü, miktarı ve teslim yerini yazarak ücretsiz talep açar; Tafric talebi kontrol eder ve ilgili kategorideki Türk üreticiler alıcıyla doğrudan iletişime geçer.