Mikro ihracat nasıl yapılır? ETGB, sınırlar ve fatura

Yurt dışından gelen ilk sipariş çoğu üreticide aynı tereddütle karşılanıyor: tek bir koli için gümrük beyannamesi, gümrük müşaviri ve birlik onayı süreci işletmeye orantısız geliyor. Mikro ihracat tam bu boşluğu kapatmak için tasarlanmış bir basitleştirme. Belirli ağırlık ve kıymet sınırının altında kalan ticari gönderiler, PTT ya da yetkilendirilmiş hızlı kargo şirketi tarafından Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi (ETGB) ile beyan ediliyor. İhracatçı klasik beyanname sürecine girmiyor, ihracat yine de resmî kayda geçiyor.

Bu rehber mikro ihracatın hukuki çerçevesini, 2026 başında değişen sınırları, adım adım işleyişi, faturanın nasıl kesileceğini, KDV istisnasının nasıl çalıştığını ve sistemin nerede yetersiz kaldığını anlatıyor. Mevzuat rakamları değişken olduğu için her sayısal sınırın yanına dayanağını yazdık; işlem yapmadan önce güncel metni Ticaret Bakanlığı ya da çalışacağınız gümrük idaresinden teyit edin.

Mikro ihracat nedir, ETGB ne işe yarıyor?

Mikro ihracat mevzuatta ayrı bir rejim adı olarak geçmiyor. Uygulamanın dayanağı, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun bazı maddelerinin uygulanmasına ilişkin 2009/15481 sayılı Karar ile Posta ve Hızlı Kargo Yoluyla Taşınan Eşyanın Gümrük İşlemlerine İlişkin Tebliğ. Bu düzenlemeler, posta idaresi ve yetkilendirilmiş hızlı kargo şirketlerine dolaylı temsil yetkisi tanıyor. Yani operatör, gönderici adına gümrük beyanını kendisi yapıyor.

ETGB bu beyanın elektronik hâli. Klasik ihracat beyannamesine göre çok daha az veri istiyor ve gümrük idaresine kargo operatörünün sistemi üzerinden iletiliyor. Önemli olan nokta şu: ETGB gümrük beyannamesi yerine geçen bir belge. Yaptığınız işlem hukuken ihracat sayılıyor, KDV istisnasından yararlanıyor, ihracat kaydınıza ekleniyor. Elinizde kâğıt bir gümrük çıkış beyannamesi olmaması işlemi gayriresmî yapmıyor.

İkinci önemli nokta yetki tarafında. ETGB'yi gümrük müşaviri düzenlemiyor; yetkilendirilmiş operatör düzenliyor. Bu yüzden mikro ihracatta ayrı bir gümrük müşaviri tutmanız gerekmiyor. Uygulamada PTT ile DHL, UPS, FedEx, TNT gibi hızlı kargo şirketleri bu yetkiye sahip. Operatörle bir defaya mahsus dolaylı temsil evrak seti imzalıyorsunuz, sonraki gönderilerde aynı yetki üzerinden ilerliyor. Not olarak: 3 Ocak 2026 tarihli tebliğ değişikliği operatörler için asgari gümrük müşaviri istihdamı şartı da getirdi ve bu madde 90 gün sonra yürürlüğe girdi. Bu şart operatörü ilgilendiriyor, göndericiye ek bir yük çıkarmıyor.

Mikro ihracatta İhracatçı Birliği onayı da aranmıyor. Klasik ihracatta beyanname birlik onayından geçer ve nispi aidat tahakkuk eder; ETGB kapsamındaki gönderilerde bu adım devreye girmiyor. Yine de ihracatı bir iş kolu hâline getirmeyi planlıyorsanız birlik üyeliği, devlet destekleri ve heyet organizasyonları için ayrıca değerli.

Mikro ihracat sınırı ne kadar? 2026'da değişen limitler

Sınırlar 2026 başında yükseldi. Posta ve Hızlı Kargo Yoluyla Taşınan Eşyanın Gümrük İşlemlerine İlişkin Tebliğ'de değişiklik yapan Seri No: 5 sayılı Tebliğ, 3 Ocak 2026 tarihli ve 33126 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Bu değişiklikle ihracat tarafındaki ağırlık sınırı 300 kilogramdan 600 kilograma, kıymet sınırı 15.000 Avro'dan 30.000 Avro'ya çıkarıldı.

Sınırlar gönderi başına uygulanıyor. Aylık ya da yıllık toplam ihracatınıza bakan bir tavan yok; tek bir gönderinin brüt ağırlığı ve fatura kıymeti bu eşiklerin altında kaldığı sürece ETGB yolu açık. Bu ayrım pratikte önemli, çünkü aynı alıcıya ayda dört ayrı gönderi yapan bir firma toplamda bu tutarların katına çıkabiliyor ve yine mikro ihracat kapsamında kalıyor. Buna karşılık tek bir siparişi yapay biçimde parçalara bölerek sınırın altında tutmaya çalışmak gümrük idaresinin risk analizinde işaretlenen bir desen; aynı alıcıya aynı gün giden bölünmüş gönderilerde açıklama istenebiliyor.

Sınırın iki katına çıkması, mikro ihracatın yalnızca perakende siparişlerin değil küçük ölçekli toptan gönderilerin de kanalı hâline gelmesini sağladı. 600 kilogram ve 30.000 Avro, birçok sektörde bir palet ya da iki paletlik deneme siparişini rahatça kapsıyor. Rakamların bugün de yürürlükte olduğunu işlem öncesinde doğrulayın; bu tür eşikler tebliğ değişiklikleriyle güncelleniyor ve en güvenilir kaynak yürürlükteki tebliğ metni ile çalıştığınız gümrük idaresi.

Mikro ihracat nasıl yapılır: adım adım süreç

Birinci adım mükellefiyet. Mikro ihracat ticari bir işlem olduğu için vergi mükellefi olmanız gerekiyor. Şahıs işletmesi de sermaye şirketi de mikro ihracat yapabiliyor; ancak devlet desteklerinde şirket türü şartı çıkabildiği için ileride destek başvurusu düşünüyorsanız yapıyı baştan buna göre kurmak zaman kazandırıyor. E-arşiv fatura kullanabilir durumda olmanız da pratikte zorunlu.

İkinci adım operatör seçimi ve yetkilendirme. ETGB düzenleme yetkisi olan bir operatörle kurumsal hesap açıyorsunuz ve dolaylı temsil belgelerini imzalıyorsunuz. Bu evrak seti tipik olarak imza sirküleri, faaliyet belgesi, vergi levhası ve operatörün kendi taahhütnamesinden oluşuyor. Operatörler kendi evrak listelerini yayımlıyor; sözleşmeyi imzalamadan önce ETGB düzenleme ücretini, hangi ülkelere hizmet verdiklerini ve gümrükte sorun çıktığında sürecin nasıl işlediğini yazılı olarak sorun.

Üçüncü adım gönderinin hazırlanması. Ürünün GTİP kodunu, menşeini ve İngilizce açıklamasını netleştirin. Kutu üzerindeki bilgiyle fatura üzerindeki bilgi birebir aynı olmalı; uyuşmazlık gümrükte bekleme sebebi. İhracatı yasak ya da izne tabi ürün grubunda olup olmadığınızı kontrol edin, çünkü mikro ihracat yalnızca beyan tarafını basitleştiriyor; ürün bazlı kısıtlar aynen geçerli. Numune gönderiyorsanız bile fatura kıymeti gerçekçi olmalı, sıfır ya da sembolik kıymet beyanı sorun yaratıyor.

Dördüncü adım beyan ve takip. Operatör faturayı ve gönderi bilgilerini sisteme işleyip ETGB'yi düzenliyor. Beyanname kapandıktan sonra size bir ETGB numarası dönüyor. Bu numarayı muhasebenize iletin ve saklayın; KDV istisnasının ve iadenin ispat belgesi bu. ETGB kayıtlarını gümrük idaresinin sorgulama ekranları üzerinden kontrol edebiliyorsunuz. Beyannamenin kapanmış görünmesi, ihracatın fiilen gerçekleştiğinin göstergesi.

Sürecin çoğu firmanın hazırlıksız yakalandığı bir uzantısı daha var: gönderi alıcıya teslim edilemezse ne olacağı. Adres hatası, alıcının gümrük vergisini ödememesi ya da varış ülkesindeki bir izin eksikliği nedeniyle mal geri dönebiliyor. Geri gelen eşya Türkiye'ye girerken ithalat işlemi doğuruyor ve hatalı ihraç edilmiş eşyanın geri gelmesine ilişkin usuller devreye giriyor. Bu senaryonun maliyetini ve prosedürünü operatörle sözleşme aşamasında konuşun; düşük değerli ürünlerde birçok satıcı iadeyi hiç almamayı tercih ediyor, ancak bunun muhasebe ve kambiyo tarafındaki yansımasını mali müşavirinize sormanız gerekiyor.

Mikro ihracatta fatura nasıl kesilir?

Mikro ihracatta e-arşiv fatura düzenleniyor. Fatura tipini ihracat olarak seçiyorsunuz ve KDV oranını yüzde sıfır uyguluyorsunuz. Beyannamede kullanılan istisna kodu mal ihracatına karşılık gelen koda denk düşüyor. Faturayı alıcının bulunduğu ülkeye göre düzenlemek ve alıcı unvanını, açık adresini, varsa vergi numarasını eksiksiz yazmak gerekiyor.

Faturada bulunması gereken teknik alanlar şunlar: her kalem için GTİP kodu, menşe ülkesi, ürünün açıklaması, birim ve toplam kıymet, döviz cinsi. Navlun ve sigorta bedeli gönderici tarafından ödeniyorsa bunları ayrı satır olarak göstermek gümrük kıymetinin doğru hesaplanmasını sağlıyor. Teslim şeklini (EXW, FCA, DAP, DDP gibi) fatura üzerinde belirtmek, varış ülkesindeki vergilerin kime ait olduğu konusunda sonradan çıkan tartışmaların çoğunu kapatıyor.

ETGB numarası çıktıktan sonra bu numarayı faturanın not alanına ya da muhasebe kaydınıza işleyin. Döviz cinsinden düzenlenen faturada, kayıt için ilgili tarihteki Merkez Bankası kurunun kullanılması gerekiyor. Fatura ile kargo etiketindeki kıymetin farklı olması, gümrükte en sık karşılaşılan gecikme sebeplerinden biri; ikisini aynı kaynaktan üretmek bu riski kapatıyor.

Vergi tarafı: KDV istisnası, iade ve kambiyo yükümlülüğü

Mikro ihracat KDV yönünden ihracat istisnası kapsamında. Fatura yüzde sıfır KDV ile düzenleniyor, hesaplanan KDV doğmuyor. Buradaki şey mal ihracatına tanınan bir istisna; genel bir vergi muafiyeti anlamına gelmiyor. Kurumlar vergisi ya da gelir vergisi yükümlülüğünüz aynen devam ediyor ve kazanç normal şekilde beyan ediliyor.

İadenin işleyişi şöyle: sattığınız malı üretirken veya satın alırken yüklendiğiniz KDV, ihracat istisnası kapsamındaki işlem nedeniyle indirim yoluyla giderilemiyorsa iade ya da mahsup olarak talep edilebiliyor. ETGB bu talepte gümrük beyannamesi yerine geçen belge olarak kullanılıyor. Uygulamada iade sürecini yavaşlatan iki şey var: beyanname ile faturanın tutarsız olması ve tedarik zincirindeki alt firmaların vergisel sorunları. Küçük tutarlı çok sayıda gönderi yapıyorsanız iade dosyasını dönem dönem toplu hazırlamak, mali müşavir maliyetini de düşürüyor.

Kambiyo tarafı ayrı bir başlık. Genel kural olarak ihracat bedelinin fiili ihraç tarihinden itibaren en geç 180 gün içinde yurda getirilmesi gerekiyor ve getirilen bedelin bir kısmının bankaya satılarak İhracat Bedeli Kabul Belgesi ya da Döviz Alım Belgesi'ne bağlanması isteniyor. Bu satış oranı Merkez Bankası İhracat Genelgesi'nin geçici maddeleriyle sık sık değiştiği için burada bir yüzde vermiyoruz; güncel oranı bankanızın kambiyo biriminden teyit edin.

Mikro ihracat için Genelge'de bir kolaylık bulunuyor. Genelgenin ilgili maddesine göre mikro ihracat kapsamında gerçekleştirilen ve 5.000 ABD doları ya da karşılığını geçmeyen ihracat işlemlerinde bedellerin tamamının tasarrufu serbest bırakılmış durumda. Küçük tutarlı gönderilerde bu, pazaryeri ve ödeme sağlayıcısı üzerinden gelen tahsilatları pratikte yönetilebilir kılıyor. Sınırın üstündeki işlemlerde genel kurallar geçerli; tutarın işlem bazında mı değerlendirildiğini ve güncel metnin ne dediğini bankanızla birlikte doğrulayın.

Mikro ihracatın en büyük faydası gümrük evrakında sağladığı kolaylıktan çok, ilk siparişi almanın önündeki psikolojik eşiği kaldırması. Süreci bir kere baştan sona yaşamış bir firma ikinci siparişte çok daha hızlı hareket ediyor.

Mikro ihracat bedeli ne kadar tutar?

Mikro ihracatın kendisi için devlete ödenen bir harç yok. Maliyet üç kalemde toplanıyor: operatörün ETGB düzenleme ücreti, taşıma bedeli ve varış ülkesindeki vergiler. ETGB ücreti operatörden operatöre değişiyor; bazı firmalar bunu ayrı bir kalem olarak faturalıyor, bazıları taşıma tarifesinin içine katıyor. Tek bir rakam vermek yanıltıcı olur, kurumsal hesap açarken güncel tarifeyi yazılı isteyin.

Taşıma bedeli genellikle gerçek ağırlık ile hacimsel ağırlığın büyük olanı üzerinden hesaplanıyor. Hafif ama hacimli ürünlerde fatura, terazideki rakamla değil desi hesabıyla çıkıyor. Yakıt ek ücreti, uzak bölge ek ücreti ve adres düzeltme gibi kalemler tarifeye sonradan bineceği için teklif alırken toplam maliyeti sorun. Afrika hatlarında bazı varış noktalarında uzak bölge ek ücreti taşıma bedelinin belirgin bir kısmını oluşturabiliyor.

Üçüncü kalem varış ülkesindeki gümrük vergisi ve yerel vergiler. Teslim şeklini DDP seçtiyseniz bunları siz ödüyorsunuz ve fiyatlamanıza yansıtmanız gerekiyor; DAP ya da benzeri bir şekilde gönderiyorsanız alıcı ödüyor. Bu ayrımı sipariş öncesinde yazılı netleştirmek önemli, çünkü alıcının beklemediği bir gümrük faturasıyla karşılaşması ilişkinin ilk siparişte kopmasının en sık sebeplerinden biri. E-ticaret pazaryeri üzerinden satıyorsanız komisyon ve ödeme kesintilerini de aynı hesaba ekleyin.

Mikro ihracatla ne satabilirsiniz, nerede yetersiz kalıyor?

Mikro ihracat dört senaryoda çok iyi çalışıyor. Birincisi numune gönderimi: potansiyel alıcıya ürünü fiziksel olarak ulaştırmanın en hızlı yolu ve süreç birkaç gün içinde tamamlanıyor. İkincisi ilk deneme siparişi: alıcı sizi test etmek istiyor, siz de ödeme davranışını görmek istiyorsunuz; küçük hacimli bir sevkiyat iki tarafı da fazla riske sokmadan ilişkiyi başlatıyor. Üçüncüsü doğrudan tüketiciye satış: kendi siteniz ya da bir pazaryeri üzerinden gelen perakende siparişler. Dördüncüsü yedek parça ve acil sevkiyatlar.

Ürün profili olarak birim değeri görece yüksek, hacmi düşük kalemler bu kanala uygun. Tekstil ve hazır giyim, ev tekstili, kozmetik ve kişisel bakım, takı ve aksesuar, elektronik yedek parça, el sanatları, gıda takviyesi ve raf ömrü uygun ambalajlı gıda tipik örnekler. Ürün bazlı ihracat kısıtları, hedef ülkenin ithalat izinleri ve etiketleme kuralları mikro ihracatta da aynen geçerli; gıda, kozmetik ve tıbbi ürünlerde varış ülkesinin kayıt şartlarını önceden kontrol edin.

Hedef ülkenin ithalat tarafındaki muafiyet eşikleri de fiyatlamanızı doğrudan etkiliyor. Çoğu ülke belirli bir kıymetin altındaki gönderileri gümrük vergisinden ya da basitleştirilmiş bir rejimden geçiriyor, üstünü tam ithalat işlemine tabi tutuyor. Bu eşikler ülkeden ülkeye değişiyor ve son yıllarda birçok ülkede aşağı çekiliyor. Alıcınıza teslim edilecek toplam maliyeti hesaplarken varış ülkesinin güncel eşiğini ve vergi oranlarını kontrol edin; bu bilgiyi hedef ülkenin gümrük idaresinden ya da çalıştığınız operatörün ülke rehberinden alabilirsiniz.

Sistemin yetersiz kaldığı yer ölçek. Bir konteyner dolusu seramik, inşaat demiri ya da çimento mikro ihracata sığmıyor; bu ürünlerde hem ağırlık sınırı hem de birim ağırlık başına havayolu maliyeti hesabı bozuyor. Alıcı akreditif ile çalışmak istiyorsa, tercihli tarife için EUR.1 ya da A.TR gibi bir dolaşım belgesi bekliyorsa, ya da denizyolu konşimentosu üzerinden vesaik mukabili ödeme kurgusu kuruyorsa klasik ihracat sürecine geçmek gerekiyor. Afrika'ya yapılan hacimli sevkiyatlarda ekonomi denizyolu ve konsolide yükleme neredeyse her zaman daha rasyonel.

Sınırı aştığınızda olan şey basit: gönderi ETGB kapsamından çıkıyor ve normal ihracat beyannamesiyle işlem görüyor. Bu durumda gümrük müşaviriyle çalışmak, İhracatçı Birliği onayından geçmek ve beyanname sürecinin gerektirdiği belgeleri hazırlamak gerekiyor. Süreç uzuyor ama kapanmıyor; birçok firma numuneyi ve ilk denemeyi mikro ihracatla, tekrar eden hacmi klasik ihracatla yürütüyor.

Mikro ihracattan düzenli B2B hacme geçiş

Mikro ihracat gümrük tarafındaki sürtünmeyi azaltıyor, ancak satışın kendisini üretmiyor. Firmaların çoğu şu noktada takılıyor: ETGB süreci öğrenildi, ilk numune gitti, sonra gönderilecek yeni bir alıcı bulunamıyor. Bu aşamadan sonraki iş kanal kurmak ve alıcı ilişkisini sürdürmekle ilgili. Kanalların maliyetini, ilk dönüş süresini ve tipik tuzaklarını ihracat müşterisi nasıl bulunur yazısında tek tek ele aldık.

Düzenli B2B hacme geçerken üç şey değişiyor. Alıcı tek seferlik bir kutunun ötesinde, tekrar eden sipariş planlıyor ve fiyatı varış limanına kadar görmek istiyor. Ödeme koşulu peşin havaleden vesaik mukabiline ya da akreditife kayıyor. Lojistik havayolundan denizyoluna geçiyor ve teslim süresi haftalarla ölçülüyor. Bu üç değişimi aynı anda yönetebilmek için alıcıyla kurulan ilişkinin sürekliliği belirleyici hâle geliyor.

Alıcı bulmak için kullanılan yollar birbirinden ayrı işler görüyor. Alibaba gibi küresel pazaryerleri en geniş erişimi verir ama rekabet yoğun ve fiyat baskısı yüksek. TurkishExporter ve Europages gibi dizinler arama motorunda uzun kuyruk terimlerinde görünmenize yardım eder. Ticaret Bakanlığı'nın Kolay İhracat Platformu hedef pazar önerisi ve potansiyel ithalatçı listeleri sunuyor ve ücretsiz. Trade Atlas gibi ticaret verisi araçları hangi ülkenin sizin GTİP'inizde ne kadar ithalat yaptığını gösteriyor. Fuarlar ve İhracatçı Birliklerinin alım heyetleri, yüksek birim değerli ürünlerde hâlâ en yüksek dönüşümlü kanal. LinkedIn üzerinden hedefli temas, doğru kişiye ulaşıldığında işe yarıyor.

Tafric bu listede belirli bir yeri dolduruyor: Türkiye ile Afrika arasındaki koridora odaklanan ve alıcı taleplerinin görünür olduğu bir B2B pazaryeri. Ücretsiz Başlangıç paketinde firma profilinizi açıyorsunuz, firma onayından sonra bir ürün yayınlıyorsunuz, bir ana ve bir alt kategori seçiyorsunuz. Alıcı taleplerini maskeli olarak görüyorsunuz, talep bildirimini 1 saat gecikmeli alıyorsunuz, ayda bir talebin alıcı iletişimini açabiliyorsunuz ve vitrininize gelen alıcı mesajları için ayda iki mağaza lead krediniz oluyor. Açtığınız alıcıyla mesajlaşma sınırsız. Ücretsiz üyelikte teklif verme kapalı; tek istisna, iletişimini açtığınız talep.

Ücretli paketlerde değişen şey hız ve hacim. Ürün ve kategori sayısı artıyor, talep bildirimindeki gecikme kısalıyor, aylık lead kredisi yükseliyor, teklif verme ve belge doğrulama başvurusu açılıyor. Fiyatlar ABD doları üzerinden ve KDV hariç belirleniyor, tahsilat TCMB kuruyla TL olarak havale ya da EFT ile yapılıyor. Kademeleri ve içeriklerini paketler sayfasında görebilirsiniz; hiçbir şey ödemeden başlamak isterseniz firma kaydını açıp vitrininizi kurmak yeterli. Mavi tik rozeti paketin içinde gelmiyor; belge doğrulaması sonucunda veriliyor.