Fas'a ihracat belgeleri 2026: EUR.1, uygunluk ve ödeme

Fas, Türkiye ile 2006'dan beri serbest ticaret anlaşması olan ve Avrupa'ya en yakın Afrika pazarı. Kazablanka ve Tanca limanlarına deniz yolculuğu kısa, alıcılar Türk ürününü tanıyor. Buna rağmen Fas'a ihracat, belge tarafında Batı Afrika pazarlarından farklı tuzaklar içeriyor: menşe belgesindeki tek bir ibare tercihli vergiyi düşürebiliyor, anlaşmaya rağmen bazı ürünlerde gümrük vergisi ödeniyor, sanayi ürünlerinin çoğu uygunluk denetiminden geçiyor. Bu rehber Fas'a ihracatta gereken belgeleri, 2026'da değişen menşe kuralını ve ödemenin nasıl işlediğini bir araya getiriyor.

Kısa cevap

Fas'a ihracatta ticari fatura, çeki listesi, konşimento ve EUR.1 dolaşım belgesi temel set. 1 Ocak 2026'dan itibaren Fas'a düzenlenen EUR.1 belgelerinin 7. kutusunda "REVISED RULES" ibaresi bulunması gerekiyor; bu ibare yoksa Fas gümrüğü belgeyi kabul etmeyip tercihli vergiyi uygulamayabiliyor. Serbest ticaret anlaşmasına rağmen, anlaşmada listelenen bazı Türk sanayi ürünleri 2 Mayıs 2022'den itibaren beş yıl süreyle Fas'ın MFN oranının yüzde 90'ı kadar gümrük vergisine tabi. Sanayi ürünlerinde uygunluk denetimi, gıdada ONSSA kaydı, ilaç, kozmetik ve medikal cihazda tescil ayrıca gerekiyor. Ödeme tarafında ithalatçı, işlemi bankası üzerinden ithalat taahhüdüyle başlatıyor.

Fas'a ihracatta belge seti

Genel ihracat belgelerinin (fatura, menşe, A.TR ile EUR.1 farkı) ayrıntıları için ihracat belgeleri rehberimize bakabilirsiniz. Aşağıda Fas'a özgü kalemleri tek tek açıyoruz.

EUR.1 ve "REVISED RULES" ibaresi

Türkiye ile Fas, Pan-Avrupa-Akdeniz menşe sisteminin yenilenmiş kurallarını uygulamaya geçti. Fas Ticaret Bakanlığı'nın 31 Aralık 2025 tarihli genelgesiyle, Türkiye'de düzenlenen EUR.1 belgelerinde "REVISED RULES" ibaresinin bulunması şart hâline geldi. Fas gümrüğü bu ibareyi taşımayan EUR.1 belgelerini reddetmeye başlamıştı. Bu yüzden 1 Ocak 2026 ve sonrasında Fas'a yapılan ihracatlarda, EUR.1 başvurusu sırasında ticaret odanızdan ibarenin 7. kutuya (Açıklamalar) yazılmasını istemeniz gerekiyor.

Uygulamada sorun genellikle eski şablonla doldurulan belgelerde çıkıyor. İbare eksik olduğunda mal gümrükte bekliyor ve alıcı ya düzeltilmiş belgeyi bekliyor ya da tam vergiyi ödemek zorunda kalıyor. Her iki durumda da maliyet ve gecikme ilişkiyi zedeliyor. EUR.1'i hazırlayan personelinize ya da gümrük müşavirinize Fas sevkiyatlarında bu kuralı yazılı olarak hatırlatın.

EUR.1 başvurusu ihracatçının kayıtlı olduğu ticaret ya da sanayi odası üzerinden yapılıyor ve birçok oda elektronik başvuru kabul ediyor. Belgede malın tanımı, koli sayısı ve ağırlık faturayla aynı olmalı; menşe kuralını karşıladığınızı gösteren tedarikçi beyanları ve maliyet hesabı da dosyanızda durmalı. Fas gümrüğü sonradan doğrulama isteyebiliyor ve bu durumda menşeinizi ispatlamanız gerekiyor. Yenilenmiş menşe kuralları bazı ürünlerde eski kurallardan farklı eşikler içerdiği için, ürününüzün yeni kurallara göre Türk menşeli sayılıp sayılmadığını ilk sevkiyattan önce odanızla birlikte kontrol edin.

Fas'a giden bir EUR.1'de 7. kutu boşsa, anlaşmanın sağladığı vergi avantajı da boşa gidebilir.

Serbest ticarete rağmen vergi: yüzde 90 MFN kuralı

Türkiye-Fas Serbest Ticaret Anlaşması 1 Ocak 2006'da yürürlüğe girdi ve sanayi ürünlerinin büyük kısmında gümrük vergisini kaldırdı. Ancak anlaşmayı değiştiren ek anlaşma 28 Nisan 2022'de yürürlüğe girdi. Buna göre ek listelerde belirtilen Türkiye menşeli ürünler, 2 Mayıs 2022'den itibaren beş yıl süreyle Fas'ın uyguladığı MFN (en çok kayrılan ülke) vergi oranının yüzde 90'ı kadar gümrük vergisi ödüyor. Listede özellikle tekstil ve hazır giyim, deri ürünleri, otomotiv, metal, ahşap ve elektrikli ürünlerden kalemler bulunuyor.

Pratik sonucu şu: Fas'a hazır giyim ya da deri ürün gönderen bir Türk ihracatçı, EUR.1 düzenlese bile alıcının ödeyeceği vergi sıfır olmayabilir. Teklif vermeden önce ürününüzün GTİP kodunun ek listelerde olup olmadığını Ticaret Bakanlığı'nın Fas anlaşma sayfasındaki metinden, uygulanan MFN oranını da Fas gümrüğünün tarife veri tabanından kontrol edin. Bu vergi süresi 2027 baharında doluyor; uzatılıp uzatılmayacağını takip etmek, uzun vadeli fiyatlama için önemli.

Bu vergilerin üzerine Fas'ta yüzde 20 standart KDV ekleniyor. Aşağıdaki hesaplayıcıyla ek listedeki bir ürün için varış maliyetini deneyebilirsiniz; oranları kendi ürününüze göre değiştirin.

Uygunluk denetimi, ONSSA ve tescil

Fas'ta sanayi ürünlerinin zorunlu standartlara uygunluğu Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından denetleniyor. Denetim ya ürün Türkiye'den çıkmadan önce yetkili kuruluşlar tarafından yapılıyor ve bir uygunluk sertifikası düzenleniyor ya da mal Fas'a vardığında yapılıyor. İthalatçı dosyasını bakanlığın PortNet üzerindeki dijital platformundan yönetiyor. Elektrikli ürünler, oyuncak, yapı malzemesi ve bazı tüketim ürünleri gibi zorunlu standarda tabi gruplarda uygunluk sertifikasının yüklemeden önce hazır olması, varışta bekleme riskini azaltıyor.

Gıda ve tarım ürünlerinde yetkili kurum ONSSA (Fas Gıda Güvenliği Ulusal Ofisi). ONSSA, 1 Ocak 2024'ten itibaren Fas'a insan tüketimine yönelik gıda ihraç eden yabancı firmaların kaydı için bir platform kullanıyor; gıda ihracatçısıysanız bu kaydı sevkiyattan önce tamamlayın. Veteriner ve bitki sağlığı sertifikaları, et ürünlerinde helal sertifikası ayrıca isteniyor. İlaç, kozmetik ve tıbbi cihazlarda ise ürünün Fas Sağlık Bakanlığı'nda tescilli olması gerekiyor; bu tescil ithalatçı üzerinden yürüyor ve teknik dosyanızı hazır tutmanız süreci hızlandırıyor.

Fas sevkiyatlarında sık yapılan hatalar

Aşağıdaki tablo, Fas'a ilk kez mal gönderen ihracatçıların en sık yaşadığı sorunları ve bunları önlemenin yolunu özetliyor. Listedeki hataların çoğu, sipariş aşamasında birkaç dakikalık kontrolle önlenebiliyor.

Fas'ta alıcılar Türkiye'den ne istiyor?

Tafric'in Fırsat Radarı verisine göre 30 Ağustos-29 Eylül 2026 arasında Fas'tan 15 farklı sektörde 43 alıcı talebi geldi; bunların 39'u hâlâ ilk teklifini bekliyor. Fas, Batı Afrika pazarlarından farklı olarak giyimde değil medikal ürün ve otomotivde yoğunlaşıyor.

Son 90 günün taleplerinde tekerlekli sandalye ve hasta yatağı gibi hastane ekipmanı, laboratuvar malzemesi, otomobil yedek parçası ve aksesuarı, traktör parçası, motor yağı, cam ambalaj ve deterjan hammaddesi öne çıkıyor. Taleplerin yaklaşık yüzde 89'u Fransızca yazılmış; teklif ve proformayı Fransızca hazırlamak iletişimi hızlandırıyor. Otomotiv ürünlerinin bir kısmının ek vergi listesinde olabileceğini ve medikal cihazlarda tescil gerektiğini teklif aşamasında belirtmek, alıcının sizi ciddiye almasını sağlıyor.

Lojistik ve ödeme

Türkiye'den Fas'a mal genellikle Kazablanka ya da Tanca Med limanına denizyoluyla gidiyor; bazı yükler kara ve Ro-Ro bağlantılarıyla da taşınıyor. Deniz yolculuğu Batı Afrika hatlarından kısa. Fas'ın para birimi dirhem (MAD) ve döviz işlemleri bankacılık sistemi üzerinden kontrollü yürüyor: ithalatçı, işlemi bankasında bir ithalat taahhüdü (engagement d'importation) açarak başlatıyor ve ödemeyi bu taahhüde dayanarak yapıyor. Bu yüzden proforma faturanızın eksiksiz ve doğru olması, ödemenin de zamanında çıkması anlamına geliyor.

İlk siparişlerde peşinat artı yükleme öncesi bakiye ya da vesaik mukabili ödeme yaygın; büyük tutarlarda akreditif kullanılıyor. Akreditif şartlarını belgelerinizle birebir uyumlu hâle getirmenin yollarını akreditif rehberimizde anlattık. Fas'ın diğer Kuzey Afrika pazarlarıyla karşılaştırması için Kuzey Afrika'ya PVC ve alüminyum doğrama ihracatı yazımız ve 10 ülkelik karşılaştırmamız yol gösterici olabilir.

Tafric'te Faslı alıcıların açtığı talepler herkese açık; ürünü, miktarı ve ülkeyi görmek ücretsiz. Teklif vermek ve alıcıyla iletişime geçmek paketinize bağlı, ayrıntılar fiyatlandırma sayfasında. Teklifinize EUR.1'de REVISED RULES ibaresini ekleyeceğinizi, ürününüzün ek vergi listesinde olup olmadığını ve uygunluk belgesi durumunu yazarsanız, Faslı alıcının en çok sorduğu üç soruyu baştan cevaplamış olursunuz. Aşağıda medikal kategorideki son talepler canlı olarak listeleniyor.

TAFRIC'TE CANLI

Medikal ve Sağlık Ürünleri kategorisinde 311 açık alım talebi

Tümünü gör →

Senegal16 saat önceKan şekeri test çubuğuKenya23 saat önceHasta monitörü, yatak, anestezi cihazı, Doppler, tansiyon aleti, laboratuvar cihazıNijeryaevvelsi gün3D ultrason cihazı